January 30, 2010

THÔNG ĐIỆP LIÊN BANG CỦA OBAMA: “Tôi không bỏ cuộc”

Việt Tribune tổng hợp

Trong “Thông điệp Liên bang” (State of Union) trước Quốc hội Hoa Kỳ vào tối thứ Tư 27/1/10, Tổng thống Barack Obama đã đưa vấn đề tạo công ăn việc làm thành ưu tiên hàng đầu trong chương trình hành động và hứa sẽ không từ bỏ cuộc tranh đấu để cải tổ hệ thống chăm sóc sức khỏe sau một bước lùi về chính trị gây hoài nghi về khả năng lãnh đạo của ông. Ông nói: “Việc làm phải là trọng tâm số 1 trong năm 2010”, vào lúc tỷ lệ thất nghiệp đã lên tới 10% và kinh tế ốm yếu là đề tài tranh luận ở Hoa Kỳ trước kỳ bầu cử quốc hội vào tháng 11 tới.

Ông Obama thừa nhận mình đã mắc một số lỗi lầm và năm đầu tiên cầm quyền của ông đầy khó khăn, nhưng cam kết sẽ không từ bỏ những nỗ lực thay đổi cung cách làm việc của chính phủ và thúc đẩy chương trình lập pháp đầy tham vọng của ông. Ông tuyên bố với quốc hội: “Tôi sẽ không bỏ cuộc. Chúng ta hãy nắm lấy giây phút này để bắt đầu một điều mới mẻ, để đưa giấc mơ tiến lên phía trước và để củng cố quốc gia của chúng ta một lần nữa.”

Ông cũng nói mình sẽ không giảm nhẹ những nỗ lực cải tổ hệ thống chăm sóc y tế và xây dựng sự đồng thuận lưỡng đảng về biến đổi khí hậu; tuy ông vẫn nhấn mạnh nhiều nhất tới nhu cầu chỉnh đốn nền kinh tế Hoa Kỳ đang suy yếu và hạ thấp tỷ lệ thất nghiệp.

Khi lên nhậm chức một năm về trước, ông Obama hứa hẹn sẽ mang lại sự thay đổi toàn diện ở Hoa thịnh đốn, kể cả việc cải tổ hệ thống y tế và đặt ra hạn mức phát thải khí carbon để chống lại sự biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, đạo luật về cải cách y tế có nguy cơ thất bại khi giờ đây đảng Dân chủ đã không còn giữ đa số quyết định (nắm 60/100 ghế) ở Thượng viện để vượt qua các rào cản thủ tục pháp lý mà đảng Cộng hòa dựng nên. Đạo luật về khí hậu đã bị giẫm chân tại chỗ và một số người ủng hộ còn tin rằng nó có thể bị gạt ra rìa trong năm nay.

Về kinh tế, ông Obama cam kết sẽ ban hành những quy định mới chặt chẽ đối với thị trường tài chính Wall Street. Ông nói ông sẽ đưa quốc gia lên khỏi “cái hố tài khóa khổng lồ” và sẽ dùng quyền phủ quyết của tổng thống để thực thi kỷ luật về ngân sách.

Ông cực lực lên án “những hành vi xấu xa” và bất cẩn trên thị trường tài chính Wall Street và yêu cầu Quốc hội thông qua một đạo luật mạnh mẽ về điều hành hệ thống tài chính. Ông hứa sẽ chống lại những kẻ vận động hành lang cho ngành tài chính – những người đang tìm mọi cách cản trở hoặc thủ tiêu đạo luật đang được thảo luận tại Quốc hội.

Ngoài ra, ông Obama đề nghị “đóng băng” trong ba năm một số chương trình chi tiêu quốc nội nhắm tới việc cắt giảm thâm hụt ngân sách. Ông kêu gọi thành lập một ủy ban lưỡng đảng để giải quyết những thách thức ngân sách trong dài hạn như chương trình hưu bổng và chương trình tài trợ chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi.

Về thương mại quốc tế, ông Obama đưa ra mục tiêu tăng gấp đôi lượng hàng hóa xuất cảng của Hoa Kỳ trong vòng 5 năm tới, đáp lại sự phê phán của giới doanh nghiệp và của đảng Cộng hòa rằng ông đã dường như không làm gì cho lĩnh vực thương mại. Để hoàn thành mục tiêu đó, ông Obama đề ra “sáng kiến xuất cảng toàn quốc” để giúp nông dân và các doanh nghiệp nhỏ bán sản phẩm ra ngọai quốc và cải tổ việc điều hành xuất cảng mà các nhà sản xuất kỹ thuật cao cho rằng đã quá lạc hậu.

Ông Obama tỏ ý muốn tăng cường quan hệ thương mại với Panama, Columbia và Nam Hàn – ba nước đã ký hiệp định mậu dịch tự do với Hoa Kỳ nhưng các hiệp định này bị “ngâm” ở Quốc hội nhiều năm nay do gặp sự phản đối của đảng Dân chủ. Các nhà lập pháp thuộc đảng Cộng hòa thì cho rằng, nếu ông Obama thực lòng muốn đẩy mạnh xuất cảng, ông cần phải thúc đẩy Quốc hội phê chuẩn ba hiệp định đó – chúng đã được thương thuyết và ký kết dưới thời cựu Tổng thống George Bush.

Ông Obama cũng hứa sẽ tăng cường quan hệ thương mại với châu Á – rõ ràng là đề cập tới kế hoạch của chính phủ Hoa Kỳ muốn thương thuyết một hiệp định thương mại khu vực với các nước Á châu-Thái Bình Dương. Tuy vậy, theo giới quan sát, những cam kết tự do thương mại của ông Obama chắc chắn sẽ gặp phải sự phản đối của đảng Dân chủ – những người cáo buộc Hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ (NAFTA) đầu thập niên 1990 và việc chấp thuận cho Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2001 là những yếu tố khiến cho ngành công nghiệp HK bị sa sút và công nhân mất việc làm. Theo ông Obama, nước Mỹ sẽ tiếp tục mất việc làm nếu chỉ “đứng bên lề” giữa lúc các nước khác đang bận rộn thương thuyết những hiệp định thương mại tự do và mở cửa thị trường. Đồng thời, theo ông, nước Mỹ cần tích cực thực thi các hiệp định thương mại để buộc các nước khác phải hành xử theo đúng luật.

“Thông điệp” của cử tri: “Hãy nói ít làm nhiều”

Khi Al Melquist bỏ phiếu bầu cho Barack Obama trong năm 2008, kỹ sư nhu liệu thất nghiệp bị cuốn hút bởi uy tín và lời hứa của chính khách về những giải pháp dành cho kinh tế, chiến cuộc tại Afghanistan và Iraq. Từ đó tới nay, anh miệt mài đi tìm việc. Ngôi nhà ở Las Vegas, nơi anh từng sống đã trống rỗng và thuộc về sở hữu ngân hàng sau khi người chủ nhà không trả được nợ trong 13 tháng. Anh bắt đầu chi tiêu vào khoản tiền tiết kiệm và lao đao vì miếng cơm manh áo hàng ngày.

Hàng triệu người Hoa Kỳ như Melquist đã theo dõi Thông điệp Liên bang mà Tổng thống đọc trong tối 27/1/10, và họ nhận ra rằng, ở rất nhiều nơi, cử tri hiện tại cũng không khá hơn thời điểm họ bỏ lá phiếu ủng hộ để Obama đặt chân vào Tòa Bạch ốc.
Nhiều người trở nên vỡ mộng với tình hình kinh tế, và họ mệt mỏi với những lời hứa, những cam kết, họ thích tổng thống của mình hành động nhiều hơn lời nói. “Ông ấy chỉ nói quá nhiều thứ”, Melquist nói về Obama. “Tôi không tin những gì ông nói sẽ xảy ra trong thực tế.”

Trong bài phát biểu, Obama thừa nhận những thách thức kinh tế vẫn còn – nạn thất nghiệp, hoạt động kinh doanh ngừng trệ, giá trị nhà đất sụt giảm – và sự thay đổi mà ông từng muốn mọi người tin tưởng là “không thể diễn ra một cách nhanh chóng”.

Jeorge Carrillo xem ti vi cùng với các bệnh nhân trong ca trực đêm của anh tại một phòng cấp cứu ở Miami Beach. Carrillo tỏ ra thất vọng lớn khi một dự luật y tế không được thông qua và chỉ trích ông Obama chỉ đưa ra những tuyên bố “lớn lao” mà không hề có kế hoạch cụ thể. Tuy nhiên, anh lại hài lòng khi tổng thống thúc giục các nghị sĩ không nên phí thời gian cho chiến dịch cải tổ.

Trong thông điệp liên bang, Obama tập trung vào vấn đề việc làm, đặc biệt quan trọng tại các tiểu bang như Nevada và Michigan.

Tại Nevada, tốc độ tăng trưởng du lịch nhanh chóng đã đổ sập trong hai năm lao dốc của thất nghiệp, phá sản và tịch thu nhà cửa. Năm trước, tiểu bang này đứng đầu nước Mỹ về tỉ lệ nhà bị phát mãi, với ít nhất cứ 10 nhà lại có 1 nhà bị “kéo”. Tỉ lệ thất nghiệp là 13% trong tháng 12.

Melquist nói sau bài phát biểu của Tổng thống rằng, anh mong ông Obama chỉ nói về việc làm và kinh tế.

Tại Michigan, tỉ lệ thất nghiệp lên tới 14% trong năm 2009 do sự sụp đổ lịch sử của thị trường xe hơi. Dianne Impullitti, một người ở Michigan chỉ nói đơn giản “Yes” khi ông Obama tuyên bố, tạo việc làm phải là ưu tiên hàng đầu trong năm 2010.

Impullitti, người đang học ngành năng lượng thay thế sau khi mất vị trí là một nhà thiết kế ở một xưởng phụ tùng xe hơi tháng 8/2008, đã cho rằng, bài phát biểu tạo ra hy vọng. Nhưng cô cũng khẳng định: “Tôi được an ủi bởi những gì ông ấy nói, những kế hoạch ông ấy đưa ra. Nhưng giờ đây, tôi muốn thấy chi tiết hơn, tôi muốn biết đích đến của nó.”

Một số người thì băn khoăn rằng, các nghị sĩ khác sẽ giúp đỡ tổng thống hay cản trở ông. Một y tá 32 tuổi từ Miami Beach nói: “Lúc nào cũng vậy, tôi rất ấn tượng với tổng thống, về những gì ông nói và kỹ năng hùng biện của ông. Tôi chỉ nản lòng với hệ thống này. Những người Cộng hoà có thể ngồi đó rất nhiều, và ngày mai, mọi việc vẫn vậy”.

Frank Beaty, 55 tuổi, Las Vegas thì nhấn mạnh, ông Obama đã gửi đi một thông điệp rõ ràng và thông minh rằng, các nghị sĩ nên giúp đỡ ông trong công việc thậm chí nó không tiện lợi về mặt chính trị. Beaty chưa từng bầu cho một tổng thống nào trước Obama và trước bài phát biểu, ông không chắc có ủng hộ tổng thống nữa không. Sau khi theo dõi thông điệp liên bang, ông nói đó chính xác là những gì ông muốn nghe. Nhưng ông cũng thừa nhận không nghĩ rằng 2010 sẽ tốt hơn 2009.

Đảng Công Hoà:
Các chánh sách của TT Obama quá tốn kém

Trong phần phản hồi của đảng Cộng hòa về Thông điệp Liên bang của Tổng thống Obama, Thống đốc tiểu bang Virginia Bob McDonnell tuyên bố, chính quyền liên bang đang tìm cách hành động quá nhiều và chồng chất thêm lên khoản nợ của nước Mỹ.
Theo lời vị thống đốc mới đắc cử, chính quyền liên bang không nên chất thêm các khoản thuế và các vụ kiện tụng vốn sẽ ảnh hưởng tới tầng lớp trung lưu. Ông nói rằng nếu không có cải cách, sự tăng cường thái quá của chính phủ sẽ đe dọa đến sự tự do và thịnh vượng của quốc gia.

Đề cập đến ưu tiên hàng đầu của ông Obama, vấn đề cải cách chăm sóc y tế, ông McDonnell cho biết, tất cả mọi người Hoa Kỳ đều đồng ý về nhu cầu cần được chăm sóc y tế với chi phí phải chăng và một hệ thống dễ dàng tiếp cận được. Tuy nhiên ông nói rằng người Hoa Kỳ không muốn chính quyền điều hành hệ thống đó.

Ông McDonnell cũng chỉ trích cách chính quyền của tổng thống Obama giải quyết nghi can bị cáo buộc tìm cách làm nổ tung một máy bay Mỹ vào ngày Giáng Sinh. Ông nói rằng ông không đồng tình với quyết định xét xử nghi can người Nigeria về âm mưu đánh bom máy bay ở Detroit tại một tòa án Hoa Kỳ. Ông tuyên bố, quyết định này đã khiến cho nghi can ngưng hợp tác với các nhà điều tra, dẫn đến việc mất những thông tin có giá trị về vụ án.

Thống đốc tiểu bang Virginia gọi Hoa Kỳ là “một quốc gia hào phóng và thịnh vượng nhất trên trái đất” và ông ca ngợi người Mỹ vì đã đóng góp thời gian và tiền bạc cho nạn nhân của trận động đất ở Haiti. Ông nói rằng một số người lo ngại nước Mỹ không còn là một miền đất hứa như người ta trông đợi. Ông đã phản đối lại quan điểm này và khẳng định đất nước “sẽ luôn luôn đi tiên phong trong việc đem đến những cơ hội mới”. – Nguồn: Tổng hợp