July 30, 2009

Tuổi thiếu niên và sex

Đoàn Phương Mai / ESUHSD

Chuyện vui: Một ông bố cảm thấy đã đến lúc cậu con trai mười lăm tuổi cần những kiến thức đúng đắn về sex. Ông trịnh trọng bảo con ngồi đối diện và mở đầu:
“Ba nghĩ bây giờ con đã lớn rồi và ba cần nói chuyện với con về vấn đề tình dục…”
Cậu con trai nhanh nhẹn trả lời:
“Ồ, về chuyện sex hả ba? Ba có câu hỏi gì cần giải đáp không?”
Bên cạnh những vấn đề khác đau đầu khác của tuổi mới lớn, tình dục là một vấn đế khó khăn tế nhị nhất mà phụ huynh cảm thấy không thoải mái khi phải đề cập tới. Rất ít cha mẹ Việt Nam nói chuyện nghiêm chỉnh với con về vấn đề tình dục. Đa số cha mẹ không chấp nhận sex ở tuổi thiếu niên, tuổi trung học, và cá biệt còn có người không chấp nhận bao lâu con em còn chưa lập gia đình. Nhưng thực tế diễn ra hằng ngày là các em thiếu niên ngày nay biết đến sex rất sớm: trung bình ở tuổi 14 các em bắt đầu có quan hệ tình dục. Tại sao lại quá sớm như vậy, nhiều người tự hỏi. Ta có thể cho là vì các em phát triển thể chất sớm, vì hấp thụ dòng văn hóa chính là văn hóa Âu Mỹ đề cao sex, vì áp lực bạn bè, v.v.. Vì nguyên nhân nào đi nữa thì thái độ chung của tuổi thiếu niên ngày nay đối với sex cũng là “no big deal”! Các em không hiểu vì sao cha mẹ không thích và có thái độ ngăn cấm việc đó. Hơn nữa, thiếu niên không thấy cha mẹ có quyền can thiệp vào việc mình có bạn trai, bạn gái và có sinh hoạt tình dục, cũng như cách ăn mặc, trang điểm v.v. Lập luận đơn giản của các em là: “Thân thể của tôi là của riêng tôi, sử dụng nó như thế nào là chọn lựa của tôi.” Đối lại, cha mẹ lập luận rằng tình dục ở tuổi thiếu niên có nguy cơ dẫn đến bệnh tật, mang thai, xao lãng việc học, hoặc tình dục quá sớm là tội lỗi v.v., do đó cần phải cấm đoán.
Các nhà tâm lý giáo dục cũng cho rằng tình dục ở tuổi thiếu niên không phải là điều nên khuyến khích, vì những lý do kể trên (trừ lý do tội lỗi). Nhưng cấm đoán không phải là cách làm hiệu quả. Người lớn không thể ngăn cấm mà cũng chẳng thể kiểm soát chuyện tình dục con em. Cách tốt nhất là giúp các em hiểu rõ chuyện sex và chọn lấy một thái độ cho mình đối với sex.

Học sinh lớp 9 mới vào trường trung học được tự chọn một số môn học, thí dụ như môn Health Education, Giáo Dục Sức Khoẻ, trong đó giảng dạy về cơ thể, sinh lý, sinh dục của con người. Nhiều phụ huynh – đa số là các bà – tìm đến chúng tôi để hỏi rằng không biết có nên cho con học môn đó không, vì “cháu còn nhỏ quá không nên biết đến chuyện tình dục sớm, sợ nó lại sinh ra tò mò…”
Câu trả lời của chúng tôi: “Nếu con em quý vị không học biết về sinh lý và tình dục từ thầy cô giáo là những người được huấn luyện để dạy môn sinh lý và tình dục, thì các em sẽ học điều đó từ những người không được huấn luyện mà vẫn dạy.”
Nhưng giáo dục ở nhà trường trong khuôn khổ một môn học không đủ. Thiếu niên cần được hướng dẫn thảo luận nhiều hơn sau khi đã học về cơ chế sinh lý và những bệnh tật sinh dục. Không ai làm việc này tốt hơn là cha mẹ và các bậc huynh trưởng. Nhưng người Việt thường thấy khó khăn ngượng ngùng khi nói chuyện tình dục, có lẽ vì chịu ảnh hưởng văn hóa Á Đông vốn cho sex là chuyện thầm kín riêng tư, chuyện “không nghe, không nói, không nhìn” đối với trẻ. Dù thế nào mặc lòng, người lớn cần chủ động mở đầu câu chuyện vì các em không bao giờ nêu ra vấn đề này trước. Các em nên được cho biết rằng giá trị của những mối quan hệ có ý nghĩa lâu dài – tình yêu – thì quan trọng hơn là thú vui sex đơn thuần. Nhưng ở tuổi các em, mối quan hệ đó khó có được, trong khi đó lạm dụng sex sẽ làm mất đi rất nhiều giá trị của quan hệ đó về sau này. Các em cũng nên học biết rằng cơ thể, cũng như tâm hồn, là một sở hữu quí giá, cần được giữ gìn, tôn trọng.
Tùy theo gia đình, tùy mối quan hệ giữa người lớn và thiếu niên mà cha mẹ xếp đặt những cuộc nói chuyện. Nếu thấy khó khăn có thể nhờ người khác, người được các em mến và tin cậy, làm công việc này. Có nhiều phụ huynh nhờ giáo sư cố vấn, huynh trưởng đoàn thể giúp hướng dẫn dùm. Cái chính là phải làm cho các em thấy thoải mái và tin cậy thì các em mới bộc lộ những suy nghĩ của mình.

Trang Nuôi Dạy Trẻ Vui Mạnh nhằm giúp trả lời những câu hỏi thiết thực trong đời sống để các bậc phụ huynh ông bà có thể kết hợp một cách tốt đẹp và hiệu quả truyền thống nuôi dạy con của nguời Việt Nam cùng những kiến thức khoa học hiện đại về sự phát triển trí tuệ và tâm lý tình cảm của trẻ thơ trong 5 năm đầu đời. Chương trình do ICAN thực hiện với sự bảo trợ của cơ quan FIRST 5 Santa Clara County, và sự cộng tác của các hội đoàn Asian American Recovery Services, Trung Tâm Văn Hóa Phật Giáo Liễu Quán, Hội Quán Cửu Long, Hội Chuyên Gia Tâm Trí Việt Mỹ Bắc Cali và các chuyên gia nguời Mỹ gốc Việt, cùng sự hỗ trợ của báo Việt Tribune
• Chương Trình Phát Thanh Nuôi Dạy Trẻ Vui Mạnh do ICAN thực hiện (Chủ Nhật, 1500AM, 8pm-8:30pm) nhằm quảng bá những thông tin hữu ích cho sự phát triển lành mạnh của trẻ con Việt Nam trong 5 năm đầu đời.
Mọi chi tiết, thắc mắc, đóng góp ý kiến, xin liên lạc trực tiếp về ICAN tại Tel: 408.509.8788, fax: 408.935.9657, địa chỉ 532 Valley Way, Milpitas, CA 95035; email: happy5@ican2.org và website www.ican2.org