ELENA PUCILLO TRUONG

Italia

Nguyên tác: Sempre mano nella mano

Bản dịch của Trương Văn Dân

 

Tiến sĩ ngữ văn Elena Pucillo Truong là một cô dâu Việt quốc tịch Ý. Vì cây dây leo, có thời chị đã theo chồng sang Sài gòn dạy tiếng Ý tại nhạc viện thành phố. Chồng chị là dược sĩ Trương Văn Dân, dịch giả văn học Ý sang tiếng Việt. Tự nhận mình là “người yêu Việt Nam” (L’amoureuse du Viet Nam) – đúng vậy, không yêu sao lấy chồng Việt lại cả gan làm dâu trưởng nữa?- chị và chồng quyết định sống đời hưu trí ở Sài gòn để phụng dưỡng mẹ già và viết văn. Từng cộng tác với một số tờ báo văn học Ý, Elena còn viết truyện ngắn nữa. Truyện Bàn Tay Trong Một Bàn Tay vừa viết ở Sài Gòn của chị do anh Dân dịch sang tiếng Việt, là tiếng nấc cho kiếp người, Ý hay VN thì cũng thế. Một tiếng nấc bất khả kháng nhưng không buồn mà nồng ấm, không thảm mà nhen nhóm hy vọng, dù mơ ước da diết nhất của hai nhân vật yêu nhau đến phút cuối đời chỉ là được chết bên nhau. Truyện rất ngắn, chỉ là vài nhát cắt, nhưng có bề dày và sức nặng của hai cuộc đời biết sống, đáng sống, ai bảo truyện ngắn là ngắn?- Nguyễn Quang Thân 

 

Lớp trẻ, tuổi ba mươi, bốn mươi…lúc nào cũng vội vàng, hấp tấp, đi và đến trên các phương tiện tân thời, xe hơi, bus, taxi…họ chìm giữa tiếng ồn ào của cuộc sống bon chen đô thị, giữa những cao ốc nguy nga, hàng dãy bảng hiệu với ánh đèn chiếu sáng, biểu tượng của một thế giới hiện đại và lý tưởng đang phát triển, mang vẻ ngoài đẹp đẽ và trẻ trung…

 

Có hai người già lạc lõng, rải bước đến chiếc băng gỗ quen thuộc đặt ở góc công viên. Tay trong tay, nụ cười như in trên hai khuôn mặt đã có nhiều nếp nhăn theo năm tháng. Ông lão nắm tay bà, cẩn trọng đỡ người bạn đời của mình, nhẹ nhàng giúp bà ngồi xuống một cách thoải mái. Mỗi cử chỉ của ông đều lịch sự, chậm rãi và cẩn thận, cùng những lời yêu thương ngọt ngào, như ông đang che chở và ve vuốt một chú chim non.

 

Ngày nào cũng thế… tôi chẳng biết bắt đầu từ lúc nào, nhưng có lẽ từ lâu lắm. Mỗi ngày mỗi khác và nhìn qua cũng dễ nhận ra tình cảm giữa hai người vẫn thiết tha, mạnh mẽ. Nó tương phản hoàn toàn với thế giới ồn ào xung quanh như một nghịch lý.

 

Cái vũ trụ thu hẹp của họ, có những vụn bánh cho vài chú chim sẻ, có những cái vuốt ve cô mèo con bị lạc hay tiếng cười rạng rỡ của một em bé đang tập đi đang ngã vào vòng tay người mẹ nào đó. Hai người luôn mang theo chiếc dù, để che nắng hay phòng ngừa sự chòng ghẹo trái nết từ những cụm mây. Riêng bà thì không bao giờ quên chiếc khăn quàng khổ rộng, sau khi ngồi vững, bà liền âu yếm quấn quanh cổ ông, những cơn gió lạnh đang thổi về.

 

Tôi tưởng đó là một bức tranh đang đặt trước mắt mình; cảnh thực đó đang nằm ngoài thế giới này. Chẳng biết gì về họ nhưng lâu nay tôi không thể làm gì khác là nhìn ngắm và quan sát họ cho đến khi, sau chừng một giờ, bằng những cử động ban đầu yếu ớt, về sau mạnh mẽ hơn, họ chống tay đứng dậy rồi tay nắm tay bước đi cho đến lúc mất hút giữa dòng người vô cảm.

 

Rồi sau đó thì sao? Họ sẽ làm gì quãng thời gian còn lại trong ngày? Tôi tưởng tượng  mình đang tò mò theo dõi, bị cuốn hút bởi thứ hào quang hạnh phúc bao quanh họ. Một cuộc đời đơn giản. Chỉ có những cử chỉ quen thuộc nhưng ngọt ngào và trìu mến dành cho người thân. Dĩ nhiên tôi khó mà tưởng tượng ra họ thường có những cơn ác mộng hoặc trong lòng họ đang chất ngất bao điều ưu tư. Đương nhiên, hằng ngày họ có thể vẫn lo lắng và đau khổ, có thể một nỗi đau khủng khiếp sẽ cướp mất hơi thở tối cần cho cuộc sống của người già.

 

*

 

Trong bóng tối buổi chiều tàn, bà vợ mắt nhắm nghiền, nằm bất động trên chiếc giường đôi. Hai bàn tay bà đặt trên ngực, những ngón tay nắm chặt chuỗi tràng hạt. Trên chiếc ghế đẩu đặt cạnh giường, ông chồng ngồi gục đầu, kiệt sức sau một cơn khóc tuyệt vọng. Ông liên tục lau mặt bằng chiếc khăn giấy đã ướt rã nước mắt. Rồi, bất thình lình, trong tay ông loé lên ánh thép lạnh lẽo của một khẩu súng. Ông đăm đăm nhìn họng súng, những giọt nước mắt vẫn tiếp tục rơi, làm ướt nòng súng lạnh giá. Ông thì thầm vài lời gì đó, rồi bằng một cử chỉ thật nhanh đưa họng súng chỉa vào màng tang mình. Chỉ trong tích tắc.

 

Bàn tay rớt xuống! Chẳng có tiếng nổ nào xảy ra.

 

Hình như trong phút chót sự can đảm đã biến mất…

 

Cuối cùng ông dợm đứng lên, lấy lại tự chủ, rồi đặt khẩu súng trong ngăn kéo chiếc bàn đêm đầu giường.

 

*

 

Bây giờ tới phiên ông.

 

Ông nằm bất động trên chiếc giường đôi, mắt nhắm nghiền và cũng với chuỗi tràng hạt trên tay. Bà vợ, thận trọng và run rẩy đặt một bàn tay lên trên quyển sách nằm trên ngực chồng. Đó là quyển sách mà ông đã viết và nó sẽ theo ông làm bạn trong thế giới bên kia. Một vài giọt nước mắt ứa ra, rớt xuống trang bìa và làm ướt những ngón tay khẳng khiu, gầy yếu… Rồi bà lão như kiệt sức, ngã gục xuống chiếc ghế đặt cạnh giường. Những ngón tay bà cố gượng vuốt ve, lướt nhẹ lên thân thể thân thương. Bà vuốt đôi mắt, vành môi, khi vuốt đến ngực, bà ngập ngừng dừng lại, như muốn vuốt ve cả trái tim ông… Cuối cùng bà áp tay mình lên bàn tay ông, bàn tay đã từng nâng đỡ và che chở bà suốt một cuộc đời. Nước mắt bà vẫn tiếp tục lăn xuống nhưng bà chẳng có chiếc khăn nào để ngăn chúng lại. Sau những tiếng rên rỉ, bà thì thầm bên tai ông những lời ngọt ngào như đã làm thế trong suốt một đời. Rồi gượng đứng lên, bà áp môi mình lên môi ông, thêm một lần nữa, nụ hôn cuối cùng.

 

Run run, bà với tay lấy khẩu súng đặt trên chiếc bàn đêm. Một tay nắm chặt tay chồng, còn tay kia, rất tự tin, bà đưa họng súng chỉa vào màng tang mình. Cũng chỉ một tích tắc. Rồi bà ngã xuống trên xác chồng, muốn ôm lấy ông một lần cuối.

 

Cứ thế, từ hai tháng nay mỗi buổi tối cảnh đó luôn được lập lại như đang diễn trong rạp hát.

 

Mọi chuyện bắt đầu từ sau hôm đi khám bác sĩ. Trước đó bà thường thấy mệt, nhiều lúc thở rất khó khăn, như bị ngạt, như có một khối đá đè lên lồng ngực trong những chuyến cùng chồng đi dạo. Tay trong tay, trong nước mắt, họ lắng nghe phán quyết của thầy thuốc.

 

“Tôi rất lấy làm tiếc nhưng trái tim của bà nhà rất yếu…giải phẩu là điều không thể thực hiện nữa… Rất tiếc là tôi không biết phải làm gì để có thể giúp bà, nguy cấp lắm rồi, bà yếu quá…”. Trả lời câu hỏi thầm lặng từ đôi mắt đau đớn và khẩn cầu của họ, ông bác sĩ ngập ngừng nhưng xúc động thành thật:

 

“Rất tiếc…điều đó có thể xảy ra bất cứ lúc nào….”

 

Sau đó thì hai người già vẫn tiếp tục sống như đã từng sống, nhưng ý nghĩ là bà sẽ đột ngột ra đi, bỏ ông lại một mình vẫn ám ảnh ông mỗi ngày. Bà, người chưa bao giờ rời xa, chưa bao giờ phản bội ông.

 

Bởi, suốt một đời họ đã luôn sống bên nhau. Trong một thoáng bà hồi tưởng thời hai người còn trẻ, những cử chỉ ngập ngừng và vụng về trong mối tình đầu, trái tim bà chỉ đập khi chờ đợi ông, chỉ vì ông, người đàn ông duy nhất có thể lấp đầy cái khoảng trống trong tâm hồn bà; cũng như chỉ cái nhìn nhân ái của ông mới có thể xoa dịu đi nỗi đau hay mang lại cho bà niềm hạnh phúc. Cứ thế, họ đã sát cánh bên nhau đi qua cuộc đời này. Rồi họ cùng nhau nổi tiếng với các nhà hát kịch trên thế giới. Trên tường nhà họ hiện vẫn còn treo đầy các biểu ngữ giới thiệu các vở kịch Shakespeare, Mann, Eliot, Racine, Molière, Pinter…. có tấm in khuôn mặt, miệng mỉm cười của họ, có tấm chụp họ đang mặc đồ diễn trên sân khấu, đứng giữa những bạn diễn thân thiết mà đến nay tên tuổi vẫn còn sáng chói. Hình như hào quang hạnh phúc đã bao quanh họ từng ngày. Và họ luôn ở bên nhau.

 

Có lẽ trong cuộc sống hạnh phúc và bình an đó, chỉ có một nỗi đau trong trái tim bà, đó là họ không thể có một đứa con… điều duy nhất của riêng họ, chỉ của họ mà thôi. Nhưng mỗi lần bà vật vã, chỉ cần những lời ngọt ngào của chồng “ Em yêu ơi, xin em đừng tuyệt vọng, không có con chúng ta sẽ yêu nhau nhiều hơn…” là có thể làm dịu đớn đau, xua nó đi, dù chưa hoàn toàn xoá mất.

 

Rồi cuộc sống đổi thay. Thăng trầm. Chìm nổi. Có lần họ cũng rơi vào cảnh nghèo túng vì từ chối các vai diễn không phù hợp hay không chịu ký hợp đồng với những công ty ca kịch không hoạt động vì nghệ thuật… và cuối cùng, với tuổi tác, họ bình thản từ giã ánh đèn sân khấu, chấp nhận cuộc sống giản đơn, bùi ngùi nhìn lại những kỷ niệm sáng ngời trong quá khứ. Nhưng họ luôn ở bên nhau, luôn luôn hạnh phúc vì người này chỉ sống cho người kia. Và ngược lại.

 

*

 

Là những diễn viên tài hoa nên mỗi buổi tối họ đều tự chuẩn bị vai diễn của mình, cố thể hiện thật xuất sắc vai được giao cho họ trong kịch bản cuối cùng.

 

“ Cái chết. Sự chia lìa sẽ bất ngờ là điều không thể tránh khỏi. Nhưng người nào đi trước sẽ không phải hứng chịu nỗi cô đơn ở thế giới bên kia”.

 

Ông thường đi lập lại rất nhiều lần:“ Ước muốn lớn nhất là chúng ta có thể chết cùng một lúc, nhưng dễ gì Chúa ban cho ta ân sủng này!”

 

*

 

Nhưng, ông đã lầm…

 

Vài tháng trôi qua. Và chỉ có vài hàng trên một tờ báo.

 

Trong lúc ngủ trái tim mệt mỏi của bà đã vĩnh viễn ngừng đập. Và ông, bất thình lình thức giấc, tin là còn có thể cứu bà, ông lao tới chụp ống điện thoại để gọi xe cấp cứu nhưng không kịp nữa. Trái tim của ông cũng ngừng đập vì đau đớn, nó chỉ cho ông một tích tắc để đưa cánh tay nắm lấy tay bà.

 

Đúng là sự việc chỉ xảy ra trong tích tắc.

 

Sài gòn tháng 8/2011

 

HOÀNG XUÂN SƠN

 [nén nhang. tưởng bằng hữu đã khuất ]

 

Trần Công Sung bảo người đưa tin Nguyễn Đức Quang từ trần chắc nhầm lẫn với một ai đó, vì NĐQ vẫn đang còn nằm điều trị ở bệnh viện. Sung nói chắc như bắp mai mốt Quang sẽ về với chúng ta thôi. Trần Công Sung khẳng định như thế. Và tôi cũng tin như thế. Tin và mong được như thế để giải tỏa một cái huông tâm linh (một lời nguyền?): Cái huông của thời Quán Văn ở địa điểm Khám Lớn cũ.

 

Như đã ghi lại trong phóng bút Cũng Cần Có Nhau (vài trích đoạn đã được đăng trên Gió-O, Da Màu ), khu khám lớn cũ của thời mật thám Pháp dựng lên là một khu đất bốn góc bao bọc bởi những con đường Nguyễn Trung Trực/Gia Long/Công Lý/Lê Thánh Tôn , nơi giam cầm những người quốc gia Việt Nam yêu nước, kháng Pháp. Rất nhiều tù nhân chính trị đã bị xử tử hình, sát hại ở nơi này. Đến thời Đệ Nhất Cộng Hòa, khu đất này được sử dụng làm nơi triển lãm các sản phẩm công nghệ gì đó. Không biết do cơ duyên nào, khu vực tứ giác này về sau trở thành bản doanh đóng đô bởi những trường học, cơ quan, hội đoàn . . . : Đại Học Văn Khoa (trường cũ) – CPS - Hội Nhu Đạo - Hội Kiếm Thuật – Quán văn – Ca Đoàn Nguồn Sống - Hội Họa Sĩ Trẻ v.v.

 

Dù không biết gì về phong thủy, nhưng qua chứng nghiệm thăng trầm của thời gian và những sự kiện đã xãy ra, tôi nhận thấy rằng khu đất này là một khu đất tiềm ẩn hai lẽ : Phát và Triệt ứng dụng cho những ai đã từng sinh sống, hoạt động, hay có những sinh hoạt dính líu tới vùng “địa linh nhân kiệt này” .

    

Vâng! Phát rõ nhất là phát về văn nghệ và chức quyền: khu đất này đã sản sinh ra một đội ngũ văn nghệ đông đảo, thành danh, rất hùng hậu tiêu biểu cho một thời kỳ sinh hoạt thanh niên sinh viên ầm rộ của thập niên sáu mươi (có thể nói rộng hơn: khu đất khám lớn cũ là tụ điểm xuất phát của nhiều tài năng, trong đó có những người đã thành danh, có người mới phất). Có thể kể về ca nhạc (sáng tác và trình diễn) có Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Từ Công Phụng, Nguyễn Đức Quang, Hoàng Xuân Giang, Ngô Mạnh Thu, Giang Châu . . . ; Khánh Ly, Thanh Lan, Hồng Vân, Diễm Chi, Phương Oanh, Ban Tam Ca Đông Phương, Ban Trầm Ca, Ca Đoàn Nguồn Sống, Phong Trào Du Ca v.v (chưa kể những khuôn mặt văn nghệ nổi tiếng sinh hoạt ở những tụ điểm ngoại vi nhưng có liên quan đến Quán Văn như Lê Uyên Phương ở Thằng Bờm, Vũ Thành An/Thế Dung, Phạm Trọng Cầu ở Hội Quán Cây Tre). Về văn thơ, báo chí, viết lách có Đỗ Quý Toàn, Hoàng Ngọc Tuấn, Trần Tuấn Kiệt, Nguyễn Thụy Long, Nguyễn Nghiệp Nhượng, Phạm Quốc Bảo, Phạm Xuân Đài, Đào Trường Phúc, Trần Công Sung, Hồng Khắc Kim Mai, Nguyễn Đạt, Cao Huy Khanh, Đặng Phùng Quân, Cung Vĩnh Viễn, Bùi Bảo Trúc, Lê Thiệp, Đỗ Ngọc Yến, Y Dịch (Lê Đình Điểu ), Phan Thanh Tâm, Ngô Vương Toại, Nguyễn Huỳnh, Cao Sơn (Nguyễn Văn Tấn) v.v. Về hội họa có Nguyễn Trung, Đinh Cường, Trịnh Cung, Hồ Thành Đức&Bé Ký, Nghiêu Đề, Mai Chững, Lê Thành Nhơn v.v. Phát về quan chức công quyền có Lê Đình Điểu (Cục Trưởng, bộ Dân Vận và Chiêu Hồi), Hoàng Ngọc Tuệ (Giám Đốc, Bộ Thanh Niên), Bùi Bảo Trúc (Phát Ngôn Viên Chính Phủ, Tham Vụ Ngoại Giao) . . . Và một số lớn anh em khác làm việc cho cơ quan Dân Vận Chiêu Hồi cũng mang các chức quyền ngang cấp Chánh Sự Vụ, Trưởng Ty v.v. như Ngô Vương Toại, Đỗ Việt Anh, Trần Đại Lộc/Hà Tường Các/Phạm Phú Minh (?), Nguyễn Viết Tân, Vũ Thành An, Bùi Hồng Sỹ, Hồng Khắc Lê Minh . . .

    

Vậy khu đất này có đặc điểm gì ghê gớm? Có khi ta không tin những điều huyễn tưởng. Nhưng sự thật đã xãy ra nhiều trường hợp tạm gọi là huyền bí, siêu hình thuộc lãnh vực tâm linh tại Khám Lớn cũ và Quán Văn sau này như:

 

Đạn pháo Việt Cộng rót thường xuyên vào dinh Gia Long, dinh Độc Lập nhưng rơi vào khu Quán Văn hoàn toàn tịt ngòi, không nổ.

Có người gặp ma như Nguyễn Phùng, Nguyễn Huỳnh, các thành viên của Ca Đoàn Nguồn Sống v.v. (Sẽ kể chuyện ma sau nếu vị nào có nhã hứng muốn biết.)

 

Những người gặp tai nạn lớn, bị thương nặng nhưng vẫn tai qua nạn khỏi như trường hợp Ngô Vương Toại, Bùi Hồng Sĩ . . . bị VC bắn, Hoàng Xuân Sơn bị trúng đạn pháo kích VC ngoài đường gần Quán Văn.

 

Về khía cạnh Triệt , điều ghê gớm duy nhất xãy ra cho phần lớn những khuôn mặt nổi kê bên trên là :  một số đã lần lượt bước sang thế giới bên kia  ở lứa tuổi dưới 70, chưa tới “cổ lai hi”, có người còn chết trẻ (thời xưa, thọ 70 đã cho là hiếm; huống chi có những bằng hữu đã giũ áo ra đi ở vào độ tuổi có thể cho là sung mãn trong hoạt động). Xin lần lượt kê khai:

 

Lưu Trọng Đạt – thành viên Quán Văn, quân nhân quân lực VNCH, tử trận dưới 30 tuổi

Nguyễn Huỳnh – thành viên Quán Văn, phóng viên Việt Tấn Xã, bị VC thanh toán sau tháng 4/75 (1945-1975)

Hoàng Xuân Giang – thành viên Quán Văn, mất vì bạo bệnh (1946-1994)

Trần Đại Lộc – thành viên CPS, mất vì bạo bệnh (1942-1997 )

Nghiêu Đề - thành viên Hội Họa Sĩ Trẻ, mất vì bạo bệnh ( 1939- 1998 )

Lê Đình Điểu – thành viên CPS, công chức bộ Dân Vận&Chiêu Hồi, mất vì bạo bệnh (1939-1999)

Lê Uyên Phương - nhạc sĩ độc lập, mất vì bạo bệnh (1941-1999)

Mai Chửng – thành viên Hội Họa Sĩ Trẻ, mất vì bạo bệnh (1940-2001)

Trịnh Công Sơn - nhạc sĩ độc lập, thân hữu của Quán Văn, mất vì bạo bệnh (1939-2001)

Lê Thành Nhơn – thành viên Hội Họa Sĩ Trẻ, mất vì bạo bệnh (1940-2002)

Ngô Mạnh Thu – thành viên Phong Trào Du Ca VN, mất vì bạo bệnh (1938-2004)

 

Hoàng Ngọc Tuấn – thành viên Quán Văn, mất vì bạo bệnh 

(1947-2005)

Đỗ Ngọc Yến – sinh hoạt với nhiều hội đoàn, mất vì bạo bệnh (1941-2006)

Nguyễn Đức Quang – thành viên Phong Trào Du Ca VN, mất vì bạo bệnh (1944-2011)

 

Trong 14 trường hợp, có 02 người từ trần vì súng đạn. Những trường hợp còn lại ra đi vì lâm bạo bệnh. Nói nôm na là có già Ung ghé thăm từng vị một. Điều lạ là ở bên này nghe đa số những trường hợp lìa trần đều xuất phát từ ung thư. Ở bên nhà hồi nẳm, người nào ra đi bất thình lình thì bảo là trúng gió hoặc chết “bất đắc kỳ tử?” .

Như thế, những bằng hữu dứt áo ra đi là do số mệnh? Hay là do lời nguyền bí mật nào đó của những người khuất mặt đã chết oan ức trong khu vườn lao lung tử tội? Và đấy có phải là một cái huông kéo dài cho mãi về sau, vận vào Quán Văn, CPS, Văn Khoa, Hội Họa Sĩ Trẻ v.v. ?

 

Sau cái chết của các nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và Nguyễn Đức Quang có 02 trường hợp mà kẻ viết câu chuyện này nghĩ là có thể xóa được (phần nào) lời nguyền và cái huông định mệnh nói trên :

 

Một là họa sĩ/nhà thơ Trịnh Cung tuyên bố bị bệnh nan y, muốn trở về Việt Nam dưỡng bệnh hoặc chờ đợi một cuộc ra đi thanh thản nơi quê nhà. Ấy vậy mà chàng ta vẫn sống phây phây, lướt qua mọi bệnh tật(?), cưới được vợ “nhí”, sinh được quý tử như một Lão Bạng tân thời!

    

Hai là nhạc sĩ Từ Công Phụng cũng đụng đầu với già Ung, hình hài vóc dáng tiều tụy thấy rõ, vậy mà nhờ nghị lực và sự chăm sóc chu đáo của người nhà đã hồi phục như một phép lạ, trở lại sinh hoạt bình thường (?).

    

Nói cho cùng, một vòng sinh tử cuộc đời cũng giống như một cuộc lữ giáp vòng – Một Cõi Đi Về (Trịnh Công Sơn) – Đi Với Về Cùng Một Nghĩa Như Nhau (Du Tử Lê). Khác chăng là người đi trước/kẻ về sau. Kệ! Hơi đâu mà lo. Vậy nhé! Thôi nhé! Stop nhé! Đừng! Đừng run en, những kẻ sống còn!

 

Laval, Quebec, Canada

tháng 8 – tháng 11 năm 2011

Hoàng Xuân Sơn

 

 Bổ sung:   

 

Viết xong đoạn này, một người bạn cũ, anh Nguyễn Tiên; cựu thành viên CPS và Thiên Bang (Nhóm Thanh Niên Tự Lực) đã tìm mọi cách để bắt liên lạc lại với kẻ này sau 44 năm ly cách (rất cảm kích tấm lòng thiết tha gắn bó của bằng hữu). Anh Tiên nguyên sĩ quan Quân Lực VNCH sau 75 đã bị CS giam cầm nhiều năm, thăng trầm qua nhiều trại tập trung, có lúc tưởng đã mất mạng trong vòng lao lý. Nhờ nghị lực và ý chí quật cường, bằng vào năng khiếu hội họa sẵn có, Nguyễn Tiên đã phát huy nghệ thuật họa vi tiểu trên hạt gạo , trên tóc v.v. từ trong lao tù CS. Hiện nay Nguyễn Tiên là một micro artist có tiếng ở bang Texas – Hoa Kỳ. Nguyễn Tiên cho biết một thành viên khác của CPS là Nguyễn Luyện, nguyên sĩ quan pháo binh quân lực VNCH đã tử nạn vì đạn pháo VC tại vùng 4 vào khoảng năm 1973 (hưởng dương 25 tuổi).

Ngoài ra, kẻ này sực nhớ thêm có 02 thành viên của Ca Đoàn Nguồn Sống cũng đã mất sớm là: bác sĩ Hoàng Cơ Trường và nhà thơ/nhà báo Đặng Tường Vy (Nguyễn Vũ Đan Vy). Không rõ đích xác ngày tháng năm lìa đời của hai vị này nhưng chắc chắn tuổi thọ chưa đạt được mức “thất thập”.[hxs]

Tuần lễ cuối cùng của năm 2011, lãi suất tài trợ địa ốc trung bình trên cả nước là 3,95%, nhích lên một chút xíu từ 3,91% của tuần lễ trước đó của chương trình 30 năm lãi suất cố định, theo bản khảo sát của Freddie Mac. Đây là tuần lễ thứ 9 liên tiếp mà lãi suất của chương trình tài trợ này nằm bên dưới 4%, một mức lãi suất vô cùng thấp tưởng chừng khó thấy trong thực tế.

 

Cách đây 12 tháng, lãi suất trung bình của chương trình này lên tới 4,86%.

 

Chương trình tài trợ 15 năm lãi suất cố định có lãi suất trung bình là 3,24% trong tuần lễ cuối năm 2011, nhích lên chút ít từ 3,21% của tuần lễ trước đó. Một năm trước, chương trình này có lãi suất trung bình là 4,20%.

 

“Lãi suất tài trợ địa ốc quanh quẩn ở gần mức thấp kỷ lục. Điều này có thể hiểu khi có tới 5% các gia đình dự tính mua nhà trong vòng 6 tháng”, một tín hiệu lạc quan được Frank Nothaft, phó chủ tịch kiêm kinh tế gia trưởng của Freddie Mac phát biểu khi phổ biến bản thống kê thị trường tài trợ cuối năm.

 

Thật ra, trên thực tế, chương trình tài trợ 30 năm lãi suất cố định vẫn có lãi suất 3,75% suốt nhiều tuần lễ qua ở những khu vực thị trường lớn như thị trường Quận Cam và phía Nam tiểu bang California. Còn chương trình tài trợ 15 năm lãi suất cố định có lãi suất từ 3,25% đến 3,125%. Nhiều khu vực thị trường khác trên nước Mỹ nhỏ hơn nên lãi suất cao hơn.

 

Theo một số cuộc khảo cứu thị trường địa ốc, trong khi lãi suất vẫn vô cùng thấp, giá nhà cũng giảm xuống trung bình từ 3% đến 4% trong 12 tháng qua. Đây là sự nghịch lý của thị trường địa ốc do hậu quả của một nền kinh tế suy thoái, người thất nghiệp nhiều. Đúng ra, khi lãi suất xuống thật thấp và kéo dài như hiện tại, người ta phải tranh nhau mua nhà mới hợp lý. Nhưng đại đa số người nộp đơn vay tiền đều là những người chủ nhà tận dụng cơ hội lãi suất thấp để tái tài trợ món nợ trên căn nhà. Người mua nhà thì thuộc thiểu số.

 

Giới chuyên gia kinh tế tin rằng, một mặt, còn quá nhiều nhà bị ngân hàng xiết nợ trên thị trường nên giá nhà bị đè xuống thấp hơn. Trong khi đó, các người muốn mua nhà thì gặp ông chủ ngân hàng khó tính. Các đơn xin vay tiền mua nhà bị cứu xét với các tiêu chuẩn chặt chẽ, nhiều người không vay nổi. Lời kêu ca về tình trạng vay tiền mua nhà hay tái tài trợ món nợ rất khó khăn từng được nêu ra suốt ba bốn năm qua sau cuộc đại khủng hoảng làm thị trường địa ốc sụp xuống.

 

Trong khi đó, những người có công ăn việc làm thì cũng đề cao cảnh giác. Việc làm tuy còn nhưng không biết có chắc chắn không trong tình hình kinh tế không mấy sáng sủa. Bởi vậy, nhiều người có khả năng mua nhà, tiền bạc sẵn sàng, vẫn cứ ôm tiền thủ để nghe ngóng tình hình.

Hy vọng tình hình việc làm tiếp tục cải thiện thì sẽ có nhiều người can đảm bước vào thị trường. Bản phúc trình tình hình thất nghiệp cho thấy, tháng 11-2011, thất nghiệp giảm xuống còn 8,6%. Thất nghiệp vào tháng 11-2010 là 9,8% và trước đó, nhiều nơi trên nước Mỹ thất nghiệp hơn 11% hay hơn 12%.

 

Tỉ lệ người thất nghiệp nhiều luôn luôn tương ứng với sự tồi tệ của thị trường địa ốc. Khi người ta mất việc, số tiền ít oi còn lại được chi phí cho thực phẩm, điện nước. Trả tiền nợ trên căn nhà không phải là ưu tiên số một.

 

Nói cách khác, nơi nào thất nghiệp nhiều, giá nhà giảm xuống vì có nhiều nhà bị ngân hàng xiết nợ. Nơi nào thất nghiệp thấp, nhà bán dễ dàng và có giá nên trị giá nhà tăng lên cao hơn.

Trong một phiên họp hồi gần giữa tháng 12-2011, Quỹ Dự Trữ Liên Bang (Fed) ra một bản tuyên bố nói: “Trong khi có các chỉ dấu hướng tới một sự cải thiện trong thị trường việc làm nhưng tỉ lệ thất nghiệp cũng còn rất cao”.

 

Chủ tịch Fed là ông Ben Bernanke và các cộng sự đã áp dụng một số biện pháp mạnh để kích thích nền kinh tế tiến lên như hai lần mua trái phiếu bảo đảm bằng nợ nhà cũng như giữ cho lãi suất căn bản liên ngân hàng ở mức gần với zero.

 

“Những cái kẹt của thị trường tài chính thế giới tạo nguy cơ suy thoái cho nền kinh tế Mỹ”. Ông Bernanke nhận định. Bởi vậy, để giảm áp lực xấu từ bên ngoài ào đến, Fed đã cố kềm giữ cho lãi suất tài trợ địa ốc ở mức vô cùng thấp, hậu thuẫn cho ngành địa ốc của đất nước này đừng đổ dốc thêm nữa. Ngân Hàng Trung Ương dự trù cố gắng giữ cho lãi suất tài trợ địa ốc ở mức thật thấp cho đến giữa năm 2013.

 

Theo sự phân tích của giới chuyên gia kinh tế, giá nhà sẽ còn thấp chứ chưa leo thang nổi cho đến cuối năm 2012. Một số khu vực có giá nhà tiếp tục tuột dốc nhưng một số khu vực có giá nhà leo thang. Khu vực thị trường địa ốc mỗi nơi mỗi khác tùy tình hình kinh tế địa phương.

Hiệp Hội Địa Ốc Hoa Kỳ tin rằng sang năm 2012, số lượng nhà bán được sẽ khả quan hơn năm 2011, tuy không nhiều lắm, nhưng cũng là sự cải thiện, thay vì xuống dốc. Một trong những cái khó của vấn đề nằm ở số lượng nhà bị ngân hàng xiết nợ bán lại trên thị trường còn quá nhiều.

Theo các dữ kiện của RealtyTrac, công ty quảng cáo nhà bị ngân hàng xiết nợ, khoảng 1,84 triệu đơn vị gia cư có chủ nhà đã quá hạn trả nợ 90 ngày hay lâu hơn. Trong khi đó, 2,17 triệu ngôi nhà đã bị nhà tài trợ xiết nợ rồi nhưng chưa tung ra bán lại trên thị trường. Khi khối lượng nhà khổng lồ này xuất hiện, áp lực đối với thị trường nhà đất trên cả nước sẽ không phải là nhỏ.

Cũng vì thế, phần đông các nhà kinh tế đều tin rằng năm nay vẫn là “Năm của người mua”. Tức là, những ai có nhu cầu mua nhà đều có đủ cả hai điều thuận lợi, giá nhà rẻ, lãi suất cực thấp. Vấn đề là người ta có can đảm đặt bút ký giấy mua hay không mà thôi.-Nguồn Viễn Đông

Trina thân, thú thật với Trina là mình đã không trả tiền nhà cả năm nay rồi và đang chờ để cho nhà băng lấy nhà.  Nhưng mình có nghe nói là nếu làm short sale thì có lợi hơn, vậy nhờ Trina giải thích giùm những ảnh hưởng khác nhau giữa hai trường hợp bán nhà short sale và bị foreclosure.- MỸ THANH

 

Cám ơn chị Mỹ Thanh đã đặt cho Trina câu hỏi rất phổ biến này, câu trả lời ngắn gọn là nên cố gắng làm short sale thay vì bị kéo nhà (foreclosure). Ðể giúp chị Mỹ Thanh và quý vị chủ nhà hiểu rõ hơn về sự khác nhau giữa bán nhà dưới giá nợ và bị kéo nhà, Trina xin trình bày một chút về vấn đề luật kéo nhà của tiểu bang California.

Nước Mỹ có hai loại kéo nhà (foreclosures: Một là Non-judicial Foreclosure, và hai là Judicial Foreclosure).

- Loại thứ nhất được dùng khi ngân hàng sử dụng quyền bán nhà “power of sale” đã được ghi sẵn trong giấy nợ nhà, Deed of Trust. Quyền này cho phép ngân hàng lấy lại nhà nhanh hơn, trong vòng hơn bốn tháng, nhưng không được đòi thêm tiền nợ từ chủ nhà nếu bị bán lỗ.

- Loại thứ hai, Judicial Foreclosure, cho ngân hàng kiện chủ nhà để có sự đồng ý của tòa cho phép tịch thu nhà. Với phương pháp này thủ tục kéo nhà lâu hơn, nhiều khi cả năm, nhưng ngân hàng có quyền tiếp tục đòi tiền nợ với chủ nhà gọi là “deficiency judgment,” số tiền còn nợ lại với ngân hàng sau khi đã bán lỗ căn nhà.

 

California là tiểu bang của Non-judicial Foreclosure vì vậy ngân hàng sẽ không kiện tụng đòi nợ sau khi đã kéo nhà vì họ đã chọn cái quyền “power of sale” lấy lại nhà nhanh hơn.

Thông thường khi chủ nhà ngưng trả tiền nhà chừng hai hoặc ba tháng, ngân hàng sẽ gọi điện thoại hoặc gởi giấy về cho chủ nhà để thông báo vấn đề trễ tiền nhà. Nếu không có sự phản hồi của chủ nhà ngân hàng sẽ tiến hành gởi giấy kéo nhà.

 

Trong tiểu bang California, vấn đề kéo nhà được chia ra làm hai giai đoạn. Giai đoạn đầu sẽ gởi giấy thông báo kéo nhà Notice of Default (NOD), nếu chủ nhà không tìm cách giữ căn nhà sau 90 ngày, giai đoạn thứ hai là gởi giấy thông báo bán đấu giá căn nhà gọi là Notice of Trustee Sale (NTS). Lúc này chủ nhà có 21 ngày để mua lại căn nhà. Nếu không có gì thay đổi, căn nhà sẽ được bán đấu giá. Phần đông ngân hàng là người mua lại căn nhà này, gọi là REO (real estate owned) hoặc là bank owned property.

 

Phương pháp bán nhà dưới giá nợ (short sale) thì nhanh và dễ hơn. Khi không còn khả năng trả tiền nhà, thông thường chủ nhà đã bị trễ tiền nhà hai hoặc ba tháng và không còn tài sản gì giá trị cả, chủ nhà sẽ xin phép ngân hàng cho bán nhà short sale dưới giá nợ của ngân hàng. Nếu ngân hàng cảm thấy không bị lỗ quá, họ sẽ đồng ý cho bán nhà dưới giá nợ. Sau đây là là sự khác biệt ảnh hưởng đến tín dụng của chủ nhà giữa short sale và foreclosure theo luật hiện nay.

 

Ảnh hưởng đến mua nhà trong tương lai

Nếu chủ nhà chỉ có một căn nhà đang ở, cố gắng và thành công trong tiến trình bán nhà dưới giá nợ, ngân hàng sẽ cho chủ nhà mua nhà mới lại trong vòng 2 năm theo yêu cầu của Fannie Mae. Còn nếu để bị kéo nhà thì 5 năm sau mới được mua nhà. Nếu chủ nhà là nhà đầu tư, có hơn 1 căn nhà, mà làm thành công việc xin bán nhà dưới món nợ, thì cũng được mua nhà lại sau 2 năm. Nhưng nếu để bị kéo nhà thì 7 năm sau mới được mua nhà.

Ảnh hưởng đến tín dụng

Khi trả trễ tiền nhà, những tháng trễ sẽ hiện lên trên bảng điểm tín dụng (credit report), mỗi lần như vậy bị mất khoảng chừng 50 điểm. Và nếu xin bán nhà dưới món nợ thành công thì sẽ được ghi trong bảng điểm tín dụng là “Paid in full” hoặc là “Negotiated.” Sẽ bị ảnh hưởng từ 12 đến 24 tháng.

Ngược lại nếu để bị kéo nhà, sẽ bị mất chừng 250 đến 300 điểm, và sẽ bị ghi vô bảng điểm tín dụng hơn 5 năm và sẽ nằm trong bảng tiểu sử cá nhân (public record) lên đến 10 năm. Ví dụ, chủ nhà có điểm tín dụng trung bình là 680 điểm. Nếu bán nhà dưới món nợ thành công thì sẽ bị mất chừng 100 điểm còn lại 580 điểm. Nhưng nếu bị kéo nhà sẽ bị mất 300 điểm, còn lại chừng 380 điểm. Chủ nhà sẽ rất khó mua hàng liên quan đến tín dụng trong thời gian dài.

Ảnh hưởng đến việc làm

 

Trong các công ty liên quan đến tài chánh hoặc quốc phòng, các chủ nhân thường hay coi qua bảng điểm tín dụng để sàng lọc trong việc nhận thêm nhân viên hoặc thăng chức cho nhân viên. Bán nhà dưới giá nợ không bị ghi trong bảng điểm tín dụng cho nên các chủ hãng không dùng nó trong việc sàng lọc nhân viên. Ngược lại việc bị kéo nhà và chữ “foreclosure” nằm trong bảng tín dụng sẽ ảnh hưởng không tốt cho nghề nghiệp của người chủ nhà, chưa kể đến việc sẽ bị đuổi việc nếu đang lo những công việc “nhạy bén” của công ty.

Ảnh hưởng đến việc trả nợ cho ngân hàng

Thông thường sau mỗi lần bán nhà dưới giá nợ thành công, ngân hàng ký giấy đồng ý không tiếp tục đòi nợ chủ nhà và gởi giấy xóa nợ 1099 đến cho chủ nhà và Sở Thuế IRS. Chủ nhà không còn phải lo lắng về tiền nợ ngân hàng.

Ngược lại, trong những tiểu bang cho phép ngân hàng làm Judicial Foreclosure, ngân hàng tiếp tục đòi nợ cho đến khi nào chủ nhà trả lại tiền nợ. Nhiều lúc, số tiền này cộng lại nhiều hơn lúc đầu vì ngân hàng phải trả tiền lệ phí cho tòa, tiền luật sư, tiền lo giữ căn nhà, v.v...

Ảnh hưởng đến tâm lý chủ nhà và tình hình địa ốc địa phương

Khi tiến hành bán nhà dưới món nợ, chủ nhà chỉ bị làm phiền bởi những người muốn mua nhà khi họ vô coi nhà. Sau đó nếu mọi việc trôi chảy, chủ nhà sẽ tranh thủ dọn ra theo thời hạn qui định trong hợp đồng. Chủ nhà thường có thời gian chủ động trong việc dọn ra chỗ mới. Nhưng nếu để nhà bị kéo, ngân hàng thường xuất hiện đột ngột, dán giấy thông báo đuổi ra khỏi nhà.

Trong nhiều trường hợp, ngân hàng lấy đồ đạc của chủ nhà bỏ ra ngoài đường làm cho chủ nhà bị hoảng loạn hơn. Nhiều khi chủ nhà lại bị tòa cho cảnh sát đến đẩy họ ra khỏi nhà. Cộng thêm, mỗi căn nhà bị kéo sẽ ảnh hưởng nặng đến những căn nhà xung quanh, không tốt cho cộng đồng.

Về vấn đề trả thuế cho tiền nợ, tất cả số tiền ngân hàng tha nợ sẽ được báo cáo lên sở thuế IRS và sẽ được coi như là income của chủ nhà. Tuy nhiên, năm 2007 Tổng Thống Bush đã ký thành luật được gọi Forgiveness Debt Relief Act of 2007 để giúp chủ nhà xóa nợ này mà không cần phải trả thuế. Dự luật thuế này hiệu lực từ Tháng Giêng năm 2007 đến Tháng Mười Hai 2012.

Luật này cho phép tất cả người nào có một căn nhà chính (primary residence) được khỏi phải khai thuế lên đến 2 triệu cho vợ chồng và 1 triệu đô nếu khai thuế riêng sau khi đã được ngân hàng xóa nợ. Tất cả các chủ nhà có 2 căn nhà trở lên, hoặc đã dùng tiền tái tài trợ để đầu tư làm ăn, mua xe hoặc đã dùng số tiền đó ngoài mục đích sửa chữa nhà, làm tăng giá trị căn nhà, thì không được giúp giảm thuế trong chương trình này.

 

Vì những mặt tiêu cực ở trên trong việc bị kéo nhà, chính phủ đang khuyến khích chủ nhà tiến hành xin bán nhà dưới món nợ sau khi không còn khả năng tài chánh để giữ căn nhà. Quý vị chủ nhà nên nhanh chóng liên lạc với ngân hàng để xin bán nhà dưới món nợ. Ðồng thời liên lạc ngay với các nhân viên địa ốc có kiến thức hoặc kinh nghiệm về vấn đề short sale để tiến hành rao bán căn nhà. Nhân viên địa ốc sẽ hướng dẫn chủ nhà cách thức tiến hành xin bán nhà. Trong hai cái “tệ hại” quý vị nên chọn cái ít tệ hại hơn vì biết đâu sự cố gắng này sẽ giúp cho quý vị chủ nhà sớm ổn định lại cuộc sống để có được khả năng mua lại nhà sau này.

 

Quí vị đang điên đầu vì nợ nhà chồng chất trả không nổi, hay nhà đang bị nguy cơ bị nhà băng kéo, hoặc tất cả gút mắt về mượn nợ, mua bán nhà cửa? Xin đừng quá lo lắng. Hãy liên lạc ngay với Trina. Là một chuyên viên địa ốc và làm loan chuyên nghiệp, Trina đã giúp cho nhiều quý vị giảm nợ xuống mức thấp nhất với những chương trình loan modification, hoặc mua bán nhà short sale hoặc bank owned với giá cả thấp hơn rất nhiều so với thị trường. Địa chỉ email củaTrina là This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. hoặc cell phone là 408-828-7714.

 

 

Còn nhớ vào giữa năm 2001, ngay sau khi công chúng Mỹ cũng như vài quốc gia trên thế giới đang xôn xao lo ngại về sự xuất hiện của bệnh Than hiểm nghèo ở một vài nơi thì đã có một nhóm người lợi dụng cơ hội chào bán những thứ mà họ bảo đảm là có thể ngăn ngừa và chữa khỏi bệnh này.

 

Những kỳ hoa, dị thảo, tiên dược hiếm có mà chỉ mươi ngày sau tai biến đã được Thần Tiên hóa phép biến chế để họ kịp thời tung ra bán. Sự bịp bợm quá lộ liễu và vô lý đến nỗi chính quyền liên hệ phải can thiệp ngay.

 

Ngày 7 tháng 11, 2001, Cơ Quan Quản Trị Thực Dược Phẩm Hoa Kỳ thông báo: “Cho tới bây giờ, không có một dẫn chứng khoa học đáng tin cậy nào cho là những thực phẩm phụ thêm “dietary supplement” trên thị trường có thể ngăn ngừa hay chữa khỏi bệnh Than, ngoại trừ mấy thuốc kháng sinh đã và đang được công nhận cho dùng”.

 

Ủy Ban Thương Mại Liên Bang (FTC) nhắc nhở dân chúng là đám gian lận con buôn thường theo dõi thời cuộc và khéo léo giăng bẫy tới sự lo âu sợ hãi của giới tiêu thụ.

 

Vị giám đốc của Trung Tâm Quốc Gia Complementary and Alternative Medecine, Bác Sĩ Stephen Straus, hôm 14 tháng 11, 2001, cũng phải lên tiếng lưu ý công chúng đừng bị mắc bẫy bởi quảng cáo là có những phương thức khác để chống lại Bệnh Than. Ông ta nói: “Không có một bằng chứng nào về sự hữu hiệu của “alternative medecine” trong việc điều trị một cách thoả đáng bệnh Than và các tác nhân sinh học khác”. Complementary và Alternatice Medecine được coi là những phương thức nhằm làm giảm các triệu chứng khó khăn của cơ thể. Sử dụng chúng một cách khôn ngoan, dưới sự hướng dẫn của người hiểu biết, cũng là điều tốt thôi.

 

Việc gian lận, mập mờ đánh lận con đen này thì thời nào cũng thấy xuất hiện, ngay từ thuở xa xưa. Đã có nhận xét là cứ mỗi phút lại xuất hiện một tên gian lận. Và sẽ có hai người nhẹ dạ sẵn sàng tin theo. Chúng lợi dụng sự lo âu, tuyệt vọng của người gặp nạn để làm tiền. Hàng năm, dân chúng tổn phí rất nhiều để mua những thứ mà đám “bán vịt trời giữa đồng” này tung ra. Họ giới thiệu, bán những thứ mà họ quảng cáo là cải lão hoàn đồng, bách bệnh tiêu tán, vạn bệnh tiêu trừ, là thần dược, là có thể giúp “nhất dạ lục giao” hoặc “ra bảy vào ba”... Họ nhắm vào những người có một số vấn đề thông thường như sau.

 

1- Viêm xương khớp

 

Viêm xương khớp là chứng rất thường thấy và có thể do cả trăm loại bệnh gây ra. Bất cứ bệnh nào có ảnh hưởng tới màng hoạt dịch (synovial membrane) hoặc gây ra thoái hoá sụn đều có thể làm khớp bị viêm. Vì thế điều trị khớp là tùy theo việc tìm ra và điều trị nguyên nhân chính gây viêm. Trong đa số các trường hợp, aspirin và các thuốc chống đau nhức khác đều công hiệu làm giảm viêm, bớt sưng và đau. Không có dược phẩm hay phương thức trị liệu nào có thể trị dứt viêm khớp. Mà số người đau đớn vì chứng này rất đông và mong mỏi có thuốc chữa lành.

 

Thế là các vị “cứu nhân độ thế” bèn chụp lấy cơ hội, tung ra hàng loạt những phương thức, dụng cụ được quảng cáo rùm beng là “chữa khỏi đau nhức khớp, không hết trả lại tiền”, “hết đau nhức trong mười ngày”... Trên thị trường, ta thấy những vòng từ trường, vòng đồng đen, bao tay hở ngón có chứa “uranium”, những dụng cụ điện tử bí mật để trị bá bệnh. Ta cũng thấy nhiều thuốc bôi, thuốc uống, thuốc chích, những món ăn đặc biệt với nhiều sinh tố để “trị dứt” viêm khớp. Nhiều người còn quảng bá dùng nọc độc rắn, tắm trong dầu hỏa kerosene hoặc xịt khớp với dầu chống rỉ sét WD- 40.

 

Theo các chuyên gia khoa học thì uranium là vô ích đối với viêm khớp; vòng đồng chỉ làm dơ cổ tay; sinh tố thì thiếu gì trong thực phẩm, chẳng những không có công dụng gì để chữa phong thấp mà uống nhiều quá thì lại có hại.

Nhiều đồng hương về thăm quê đã mua những vòng từ trường, nệm từ trường, chăn từ trường do một quốc gia láng giềng Việt Nam sản xuất và mang sang Mỹ dùng. Có khi cả trăm đô Mỹ một chiếc vòng đeo cổ tay, vài trăm đô xanh một chiếc chăn. Về dùng mãi mà đau vẫn hoàn đau. Rõ thật là tiền mất, tật mang.

 

Nhiều người còn quảng cáo một cách có khoa học là đã chế ra một thứ aspirin đặc biệt để chữa lành viêm khớp. Thưa quý vị, aspirin là aspirin, chẳng có loại nào “đặc biệt” cả! Mà nếu uống phân lượng cao quá thì lại có nhiều khó khăn, sự cố hiểm nghèo đấy. Cũng nên lưu ý quý thân hữu là thuốc đau nhức Viox hiện nay (2005) đã được rút khỏi thị trường; thuốc Celebrex và Naproxen thì đang được xét lại. Tất cả chỉ vì rủi ro do thuốc gây ra cho trái tim của người dùng.

 

2- Chống hoá già

 

Sự già là một diễn biến bình thường của con người trong chu kỳ “sinh, lão, bệnh, tử”. Đã vào chu kỳ thì sớm muộn gì nó cũng đến. Mà cái lẽ “sớm, muộn” này nó tùy thuộc vào nhiều thứ. Gene di truyền ông bà cha mẹ có tốt không? Dinh dưỡng có đầy đủ. Nếp sống cá nhân có sa đọa, bê tha. Môi trường chung quanh có ô nhiễm. Có vận động cơ thể, có an vi hòa hợp, có thuận vợ thuận chồng... Thuận lợi ở những điểm này thì chắc là sự già nó cũng chậm tới hơn.

 

Vả lại, hoá già đâu có phải là bất hạnh. Già mà “vui như Tết”, “khoẻ như voi” thì già nó cũng có cái thú của già. “Càng già càng dẻo càng dai, càng gẫy chân trõng, càng sai chân giường”. Hoặc già mà còn chơi (được) trống bỏi thì với nhiều vị chẳng là một cái thú hay sao! Ấy vậy mà nhiều người vẫn sợ già. Họ đi tìm thuốc trường sinh, cải lão hoàn đồng.

 

Thế là các bạn ta chụp lấy cơ hội làm giàu. Họ tung ra những thứ gọi là có thể ngăn chặn hoặc lật ngược diễn tiến lão hóa. Nào là sừng non tê giác, vây cá mập, kích thích tố ngựa vằn, ngọc hành lợn rừng... Lại còn “tân trang da mặt không cần giải phẫu” với máy điện làm rung da, tăng vòng ngực với iso-tensor, bust-developpers, thuốc bôi làm biến nhăn da cổ, da mặt. Vết nhăn chẳng biến mà chỉ thầy đồng tiền biến dần khỏi trương mục ngân hàng!

 

3- Ung thư

 

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ của y khoa học trong việc tìm hiểu căn nguyên, diễn tiến cũng như trị liệu, ung thư vẫn còn là một nan giải, chưa có đáp số thoả đáng cho loài người. Nhiều nạn nhân ung thư sống trong đau đớn thể chất, tâm hồn với sự ưu tư chăm sóc của bà con, họ hàng.

 

Vì y khoa học chưa có giải đáp cho mọi vấn đề ung thư nên những tay chuyên bịp đã đưa ra đáp số. Chúng tôi có thuốc chữa tuyệt ung thư ruột trong ba tháng, ung thư tử cung trong sáu tháng, ung thư gan trong một năm. Những môn thuốc được nói là “gia truyền” được quảng cáo. Những lọ thuốc trình bày hấp dẫn được tung ra thị trường. Những phòng mạch kín đáo được truyền tai, giới thiệu, ca tụng. Phí tiền và thì giờ cho những món hàng này đã làm bệnh trầm trọng hơn vì tác dụng phụ của “thuốc” cũng như quá trễ để dùng các phương thức trị liệu được công nhận giá trị.

 

4- Mập phì

 

Mập phì có thể do di truyền, có thể là biến chứng một vài bệnh kinh niên. Nhưng trong đa số các trường hợp, mập phì là hậu quả của sự “thu nhập” năng lượng nhiều hơn sự xuất dùng.

 

Một người bình thường chỉ cần khoảng 2200 Calories mỗi ngày để đủ sức làm mọi việc. Thế mà đương sự lại nhét vào bao tử một lượng thực phẩm đủ loại có gấp đôi số năng lượng kể trên thì năng lượng đó đi đâu? Nó sẽ được tích trữ trong cơ thể dưới dạng những tảng mỡ ở vòng mông, vòng bụng, bao quanh trái tim, xen lẫn trong tế bào gan, đóng bựa vào lòng mạch máu. Thế là béo mập, lên cân, bệnh tật.

 

Mà lên cân là nhiều người sợ hãi. Đâu còn đường cong tuyệt mỹ, đâu còn vẻ đẹp thanh tú. Phải đi mua mấy loại thuốc giảm cân. Phải dùng những thực phẩm đặc chế. Thuốc làm giảm ước muốn ăn uống. Thuốc làm mau no bụng. Thuốc làm tiêu mỡ béo. Dầu thoa nắn. Khăn bó cơ thể. Đặc sản bí truyền “giảm mỡ dễ dàng, chẳng mất tí sức lực nào”.

 

Đánh trúng tâm lý người muốn có “co” thon đẹp, đám con buôn nâng cao giá tiền sản phẩm và người tiêu thụ vẫn phải ngửa cổ cho họ chém. Nhưng chỉ tiền mất mà người vẫn tròn soe như cái cối xay lúa.

 

Tại sao không áp dụng phương thức sẵn có, không mất tiền mua nhưng công hiệu là “ăn ba phần đói bảy phần no” và “con người cần vận động cơ thể” mà cổ nhân ta vẫn nhắc nhở. Khỏi phải thuốc uống, thuốc thoa, khăn bó bụng. Chẳng thấy đốt mỡ mà chỉ thấy cháy túi.

 

5- Mái tóc

 

Cái tóc là góc con người. Mái tóc thề ngang lưng tăng thêm vẻ ngây thơ cho cô gái mười bảy. Lọn tóc đuôi gà thêm vẻ đoan chính cho cô gái quê. Công tử Hà Thành trai lơ mà có thêm mái tóc chải đuôi vịt bóng lộn bi ăng tin thì khối cô mê. Vậy mà một sớm một chiều nó rụng đi từng đám thì “chết tôi rồi, các cụ ơi”. Một lão bà trên bảy mươi tuổi kêu hỏi thăm, mỗi ngày tôi rụng mất mấy chục sợi tóc, làm sao bây giờ hở ông bác sĩ?

 

Rụng tóc là hiện tượng tự nhiên, cũng như tre già măng mọc. Mỗi ngày trung bình tóc rụng khoảng trên dưới một trăm sợi, đồng thời lại một số sợi khác mọc ra. Mỗi sợi tóc có tuổi thọ trung bình là một vài tháng. Đến kỳ thì nó rụng, nhường chỗ cho bầy trẻ khác ngoi lên chứ. Nó cũng rụng khi ta đau ốm hoặc do ảnh hưởng vài hóa chất, dược phẩm.

 

Hiện nay, mới có vài âu dược được chấp nhận cho dùng để giúp mọc tóc. Tìm ra thuốc này cũng chỉ là một tình cờ: thuốc bôi Minoxidil (Rogaine) là thuốc chữa cao huyết áp. Một số người khi uống thấy mọc lông mọc tóc tùm lum, ngay cả những nơi không muốn. Thế là nhà bào chế bèn chế biến thành thuốc mọc tóc. Cũng được đi nhưng cũng tốn tiền và phải dùng lâu và không được cho trẻ em, đàn bà có bầu, nuôi con sữa mẹ dùng; thuốc uống Finasteride (Propecia) dành riêng cho nam giới. Ngoài ra, phương pháp cấy tóc cũng tốt nhưng cần được thực hiện bởi các phẫu thuật gia khéo tay, kinh nghiệm.

 

Quý ngài “lợi dụng thời cơ” thêm một môi trường mầu mỡ để làm tiền. So sánh các quảng cáo về các loại “làm đẹp” cho con người thì thuốc mọc tóc mọc lông đứng hàng thứ nhì, chỉ thua món hàng làm tiêu mỡ. Các thần dược làm tóc mọc trong vòng 48 giờ đồng hồ được bán với giá mà mới nghe đã làm tóc người yếu bóng vía dựng đứng lên, nếu họ có tóc. Các nhà chuyên môn cho hay các phương thức đó chưa được chứng minh là an toàn, công hiệu để ngăn rụng tóc cũng như làm tóc mọc lại.

 

Rồi còn phải lo tới việc loại bỏ bớt lông tóc mọc ở chỗ không muốn. Lại tốn tiền cho thuốc bôi rụng lông, máy điện nhổ lông, vừa đau lại hư da mà lông vẫn mọc lại. Theo các nhà thẩm mỹ chân chính thì phương pháp đốt điện, thực hiện bởi người có kinh nghiệm, là đáng tin cậy hơn cả.

 

Cũng ở phạm vi cái tóc, có người còn quảng cáo là: Xin cứ gửi cho chúng tôi vài sợi tóc, kèm theo vài ông Hoa Thịnh Đốn cho phí tổn. Chúng tôi sẽ phân chất và cho biết quý vị thiếu những sinh tố gì, chất dinh dưỡng nào. Nếu cần mua những chất thiếu đó, chúng tôi sẽ chỉ chỗ cho mà mua. Rẻ òm à, chỉ có 199 mỹ kim 99 cents là đủ dùng cho cả tháng 31 ngày!

 

Các khoa học gia cho hay, phân chất tóc có thể cho biết người đó có tiếp cận với một hóa chất nào không, như arsenic, chì, thủy ngân chứ chẳng thể nói cho ta biết cơ thể cần gì, thiếu gì. Lại một chuyện bịp có vóc dáng khoa học.

 

6- Các vị thầy cúng

 

Trong bất cứ xã hội nào, niềm tin con người trước quyền uy của đấng Tối Cao vẫn là một hướng dẫn, một chỗ tựa cho cuộc sống. Nhưng đã có nhiều kẻ khai thác lòng tin này của người khác, nhất là khi họ ở trong tình trạng tuyệt vọng, bệnh hoạn. Đó là những ông thầy, bà cốt chuyên nghề cúng vái, chữa bệnh bằng tàn nhang, nước ngải, những tay phù thủy bắt quyết, trừ tà. Thời buổi văn minh, tin học thì có những người làm nghề tôn giáo, lợi dụng truyền thông để nhận của cho của dân chúng rồi hứa hẹn cầu nguyện thần linh giải trừ bệnh hoạn.

 

Kết quả một điều tra của nhóm học giả khoa học, triết lý và tôn giáo tại Nữu Ước đã đưa ra kết luận: “Một số khá đông quần chúng đã bị lợi dụng bởi những chuyên viên trị bệnh trên màn ảnh truyền hình. Họ đã xâm nhập nhiều gia đình, giới thiệu những phương thức không có căn bản khoa học. Họ nhận được nhiều tiền ủng hộ của dân chúng mà không đền đáp một phương thức trị liệu giá trị nào cho những người kinh niên bệnh hoạn”. Tôn giáo đã bị thương mại hóa mà một số người vẫn tin theo.

 

Các mánh lới thuyết phục

 

Những kẻ ma giáo có cả trăm phương ngàn kế để thuyết phục giới tiêu thụ đang tuyệt vọng, cần có một cái phao để bám. Vì tâm trạng của con bệnh trầm kha là “có bệnh thì vái tứ phương”. Họ tìm tới bất cứ phương tiện nào hứa hẹn là có thể giảm thiểu nỗi bất hạnh của họ.

 

Đáp ứng

 

Với người đau đớn thì có hứa hẹn giảm đau. Với bệnh bất khả trị thì cho hy vọng hão huyền. Người bệnh mà đi mua cái hy vọng không đâu thì chẳng những phí tiền mà còn phí thời gian quá ngắn ngủi còn lại. Với người lo sợ ô nhiễm thực phẩm thì họ nói chúng tôi có sẵn món ăn hoàn toàn thiên nhiên và gán cho thực phẩm thường bán là có chất độc. Với vài bệnh nan y đang là mối lo chung của nhân loại, như bệnh Liệt Kháng HIV-AIDS, thì họ cũng khoe khoang là có tiên dược trị dứt.

 

Họ dùng những từ ngữ hoặc câu nói rất khoa học để giới thiệu món hàng cũng như gợi tính tò mò, thuyết phục dùng thử không mất tiền trong một thời gian. Họ dùng những nhân chứng khoe đã dùng sản phẩm và thấy công hiệu. Đôi khi họ biếu lợi tức để người tiêu thụ trở thành người bán hàng cho họ. Họ giới thiệu thuốc có thể tẩy độc đường tiêu hóa, lọc máu, mang cơ thể trở lại tình trạng sinh hóa cân bằng, hòa hợp với thiên nhiên.

 

Con người ai chả có lúc đau chỗ này, khó chịu chỗ kia. Thế là họ bịa ra một bệnh rồi giới thiệu món thần dược mà họ mới phát minh.

 

Hoàn lại tiền nếu không công hiệu là thủ đoạn mà các lang băm thường dùng nhất. Lý do là họ biết rằng đa số nạn nhân không gửi trả lại món hàng tào lao mà kẻ bán cũng chẳng bao giờ bồi hoàn tiền. Có thì giờ, tiền bạc thì xin cứ thuê trạng sư mà kiện.

 

Yếu điểm của nạn nhân

 

Quá ngây thơ, dễ tin. Nhiều người cứ tin rằng món hàng đó đã được công bố trên giấy trắng, mực đen, trên đài, trên sóng thì phải là đúng. Nếu không đúng thì ai cho phép quảng bá. Họ đâu có để ý là không ai mất công, mất thì giờ kiểm chứng lời quảng cáo.

 

Nhiều khi lại chỉ nghe bạn bè lối xóm khoe là tôi dùng thứ này hết đau nhức ngay, thứ kia hết hẳn ung thư. Thế là dùng theo để hy vọng hết bệnh.

Có người tin những ma thuật, những kỳ diệu của món hàng, dễ dàng chấp nhận một giải pháp có sẵn cho bất hạnh của mình. Đa số thì quá thất vọng vì tình trạng của mình mà đành tìm tới bất cứ cái gì cho một tia hy vọng, dù mong manh. Có còn hơn không. Một số không nhỏ lại hay đa nghi, dị ứng với những tiến bộ khoa học, nên tìm tới các phương thức được khoe là tự nhiên.

 

Tránh tiền mất tật mang

 

Đồng ý là có bệnh thì vái tứ phương nhưng cũng cảnh giác với ông bà mãnh bịp bợm quanh quẩn đâu đó. Cần tìm hiểu rõ ràng những lời quảng cáo, những giới thiệu của mọi người. Tìm hiểu về món hàng mình sắp bỏ tiền ra mua coi có giá trị hay không.  Hãy đề phòng những tiểu xảo như thuốc tôi chữa lành bệnh tức thì, dễ dàng; thuốc tôi là thuốc gia truyền, là đặc chế, chỉ bán qua bưu điện. Cảnh giác với những thuốc trị bá bệnh hoặc thần dược.  Cảnh giác với những nhân chứng cò mồi được chia hoa hồng lợi nhuận.

 

Kết luận

 

Vấn đề gian bịp trong lãnh vực sức khỏe là chuyện xưa như trái đất mà mọi chính quyền đều để tâm ngăn chặn. Nhưng dân bịp họ cũng có nhiều mánh lới để qua mặt luật lệ quốc gia. Phương thức bảo vệ hữu hiệu nhất cho người tiêu thụ là sự thông minh, sáng suốt của chính mình. Đặt nghi vấn trước một khoác lác quá đáng. Tham khảo các cơ quan được tín nhiệm trước khi mở hầu bao. Để khỏi vướng vào cảnh “Tiền mất mà Tật vẫn mang trên người”. Rồi ngẩn ngơ tiếc tiền.[BS NYĐ]

NHƯ NGUYỄN

Hội thiện nguyện ICAN

 

Tết Nguyên Đán là dịp lễ quan trọng nhất của người Việt, là khoảng thời gian khởi đầu một năm mới, báo hiệu một mùa Xuân sắp đến. Theo truyền thống, Tết Nguyên Đán là dịp cả gia đình đoàn tụ, dịp thăm hỏi và chúc tụng người thân, bạn bè. Trong không khí đầm ấm đó, chắc chắn không thể thiếu một mâm ngũ quả trên bàn thờ tổ tiên và những món ăn truyền thống trong bữa cơm gia đình.

 

Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ

Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh

 

Từ xưa đến nay, bữa ăn trong dịp Tết của người Việt thường có nhiều món hơn, sang trọng hơn ngày thường. Thành ngữ Việt Nam có câu: “Đói giỗ cha, no ba ngày Tết” để nói lên sự sung túc trong ăn uống vào dịp Tết. Bánh chưng, bánh dầy, bánh tét là các loại bánh đặc trưng, gắn với sự tích cổ về các vua Hùng, tổ tiên của người Việt. Trái cây, mâm ngũ quả và đặc biệt là dưa hấu đỏ không thể thiếu trong những gia đình miền Nam. Sáng mùng một Tết, nhiều gia đình cử một người bổ quả dưa để bói cầu may và lấy hên xui.

 

Những món ăn truyền thống khác không thể thiếu trong cỗ Tết thường là canh măng, chả giò, xôi gấc, thịt gà luộc, giò lụa và giò thủ. Người miền Nam có thêm nồi thịt kho nước dừa, khổ qua hầm và củ kiệu ngâm. Người miền Bắc có cơm rượu, thịt đông và dưa hành muối. Những món ăn này thường được làm từ trước Tết để người ta đi chơi Tết về nhà, sẵn có đồ ăn ngay được. Thịt mỡ với dưa hành, thịt kho ăn kèm với củ kiệu hoặc dưa giá, thịt đông ăn với dưa muối chua là sự kết hợp tuyệt vời, vừa làm cho giá trị dinh dưỡng của món ăn thêm phong phú, vừa làm người ăn luôn ngon miệng mà không ngán.

 

Tuy nhiên, việc ăn uống vào dịp Tết thường không được điều độ, ăn không đúng bữa và số lượng bữa ăn cũng tăng nhiều hơn. Các món ăn thường chứa nhiều chất đạm nguồn gốc động vật, nên dễ bị mất cân đối. Những người có nguy cơ thừa cân, người bị bệnh cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao cần hết sức lưu ý: mỗi miếng bánh chưng (tuỳ miếng to hay nhỏ) cũng góp thêm vào năng lương khẩu phần của quý vị khoảng từ 150 đến 250 calories, và nếu mỗi ngày ăn thêm khoảng 2-3 miếng bánh thì năng lượng ăn vào đã tăng lên đáng kể. Trong khi đó nhu cầu năng lương của hầu hết mọi người trong ngày Tết lại giảm hơn bình thường do thời gian nghỉ ngơi và ngủ nhiều lên. Ngoài ra, người ta cũng ăn nhiều bánh mứt kẹo hơn, đặc biệt là trẻ em có thể mất cảm giác ngon miệng nếu ăn nhiều bánh kẹo và ăn gần những bữa ăn chính.

 

Theo nghiên cứu, cứ 3,500 calories năng lượng ăn vào dư thừa sẽ làm tăng thêm 1 pound cân nặng, mà chủ yếu sẽ được biến thành mỡ tập trung ở vùng bụng. Chính vì thế, sau mỗi dịp lễ Tết, có rất nhiều người tăng cân, trung bình khoảng 5 lbs và những người bị các bệnh mạn tính như tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường cũng dễ bị tái phát bệnh hơn.

Để có bữa ăn ngày Tết đủ dinh dưỡng và tránh tăng cân sau Tết, quý vị nên ăn tăng rau quả, trái cây, hạn chế ăn nhiều thịt và đặc biệt là hạn chế rượu, bia. Đối với những món ăn như thịt kho nước dừa, thịt đông, các bà nội trợ nên dùng loại thịt ít mỡ và nhiều nạc thay cho thịt ba chỉ truyền thống. Món canh măng có thể dùng sườn heo bỏ bớt mỡ hoặc thịt gà, thịt vịt để nấu thay cho chân giò. Khi làm các món muối chua như dưa hành, củ kiệu, các bà nội trợ nên bỏ ít muối, như vậy thì thời gian ngâm nhanh hơn, món ăn mau chua và không bị mặn.

 

Mâm cỗ ngày Tết trên bàn thờ của người Việt được bày biện đẹp mắt, nhiều món ăn đa dạng vừa thể hiện tình nghĩa sâu nặng và tấm lòng biết ơn của người dâng cúng tổ tiên, vừa thể hiện tài chế biến khéo léo, tinh tế của người nội trợ trong gia đình. Mâm cỗ cũng thể hiện sự sung túc của gia chủ, không khí tươi vui rộn ràng trong gia đình nhân dịp đầu năm mới. Màu đỏ thắm của xôi gấc, màu xanh mát của bánh chưng cùng với màu vàng tươi của bát canh măng thơm phức làm cho bữa ăn gia đình trong ngày Tết càng trở nên đầm ấm và hạnh phúc hơn.

 

Mong muốn lớn nhất của mọi người Việt trong dịp đầu năm mới là được ăn Tết cùng gia đình. Gia quyến sum họp trong thời khắc giao thừa, người ta rạng rỡ nói cười với nhau và chúc tụng nhau những điều tốt đẹp nhất. Trẻ em xúng xính trong tà áo mới, người già hạnh phúc bên con cháu quây quần, tất cả đều vui, tất cả đều cười, mọi oán giận đều được hoá giải, mọi nợ nần đều được bỏ qua. Người ta đi xông đất, chọn giờ xuất hành, mặc quần áo đẹp, đốt pháo nổ… bấy nhiêu âm thanh và hoạt động náo nhiệt khiến mỗi ngày Tết, giờ Tết đều mang bao nhiêu vẻ đẹp của văn hóa dân tộc. ICAN chỉ xin được góp một lời nhắn nhủ thân tình là làm sao để người Việt mình vừa có thể ăn ngon, ăn vui, mà lại bổ dưỡng trong dịp Tết.

 

Một mùa Xuân mới sắp đến, ICAN xin chúc cho những bữa ăn sum họp gia đình của người Việt Nam nơi xa xứ luôn đầy ắp niềm vui và tiếng cười. Và xin chúc tất cả quý đồng hương một năm mới thật bình an và hạnh phúc!

--------------------------------

 

Đố vui Dinh dưỡng

 

Nhân dịp Tết Nguyên Đán, ICAN xin mời độc giả tham dự cuộc thi đố vui để cùng với ICAN góp phần duy trì và phát triển truyền thống văn hoá dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam hải ngoại. ICAN sẽ có quà cho quý vị nào có câu trả lời hay nhất.

Quý vị có thể tham dự bằng cách gởi câu trả lời trước ngày 5 tháng 2 năm 2012 về địa chỉ: 532 Valley Way, Milpitas, CA 95035, hoặc email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. , hoặc qua điện thoại: 408.509.8025. Xin quý vị nêu rõ tên và địa chỉ để ICAN có thể gởi quà về cho quý vị.

 

Câu hỏi:  Xin quý vị hãy cho biết cách làm một món ăn Việt Nam truyền thống mà quý vị ưa thích nhất trong dịp Tết Nguyên Đán, và cũng xin kể rõ nếu quý vị có “chế biến”, thay đổi món ăn này chút nào để làm cho món ăn tăng giá trị dinh dưỡng.

 

ICAN xin chân thành cảm ơn và chúc quý vị may mắn! 

Cách trung tâm Sài gòn khoảng 45 phút lái xe, khu Du Lịch Bình Quới được nhiều người biết đến như một khu vui chơi và ăn uống theo phong cách Nam Bộ dân dã, mộc mạc. Một nơi lý tưởng để có những giờ phút thư giãn, xua tan đi sự ồn ào và khói bụi của thành phố. Sau thành công của “Ẩm thực khẩn hoang Nam Bộ”, khu du lịch Bình Quới  tiếp tục tổ chức nhiều hoạt động văn hóa như: Lễ hội đất phương Nam, chương trình “Về quê ăn Tết”, đặc biệt là chương trình “Khám phá văn hóa và ẩm thực dân gian Việt Nam” hoặc "Xóm chài ẩm thực" được nhiều thực khách ưa thích .

 

Buffet Bình Quới đặc điểm là thoáng mát, rộng rãi và có khu vui chơi, được thiết kế trong không gian Nam bộ. Vé vào ăn buffet khoảng $10 dollars cho mỗi người.

Phỏng theo mô hình quán NGON ở Sài Gòn, nơi đây tập trung nhiều món phong phú, sắp xếp theo phong cách Nam Bộ với bàn ghế chõng tre; các quán bày hàng dưới các nếp nhà tranh.  Chung quanh là chum nước, cầu khỉ, cầu tre. Các thực khách đến nơi đây có cảm giác hòa mình trong miền quê Việt Nam ở vùng Nam Bộ. Các cô bán hàng đều mặc những chiếc áo bà ba miền Nam với quần lãnh đen, miệng tíu tít mời chào và giới thiệu các món ăn cho thực khách.

 

Khác với những món ăn tạo thành "thương hiệu" như: Thịt chuột đồng nướng sả ớt, cá lóc hấp bầu mang phong cách khẩn hoang, "Xóm chài ẩm thực" được chế biến thuần túy từ hải sản của sông nước phương Nam. Thực khách được thưởng thức các món ăn trong không gian miền biển với lưới đánh cá và những dụng cụ quen thuộc của dân chài. Như nhà văn Vũ Bằng đã viết: ”Lạ” là yếu tố đặc trưng của món miền Nam. "Món ăn miền biển" ở Bình Quới được dọn lên với một chút cầu kỳ trong mâm, rỗ tre, cói gây cảm giác lạ lẫm về mắt nhìn lẫn khẩu vị. Chẳng hạn món "Gỏi bao tử cá" khó tìm ở nhiều nhà hàng. Món ốc vốn ê hề ở sông nước phương Nam cũng được chế biến thật lạ: Cà ri ốc, ốc nướng lá lốt, ốc bươu tiềm thuốc Bắc, ốc mỡ sốt me, ốc đinh xào dừa…Món filet cá thái mỏng ướp gia vị gói bẹ chuối nướng than hoặc “Bún súng Vũng Tàu” rất lạ và hợp khẩu vị dân Sài Gòn.

 

Mama Chi ghé từ gian hàng này đến gian hàng khác, thử món này, ngắm nghía món kia. Từ cách trộn bê thui với thính, ăn kèm với ngò gai hoặc thử món này quấn cùng bánh tráng và các loại rau thơm chấm với tương bần hoặc mắm nêm. Mama Chi đọc tên một số các món trong đó có cơm chiên hạt sen, cháo đậu đỏ, cơm vắt mo cau ăn với muối mè, cà ri vịt xiêm.... nhưng Mama Chi cuối cùng chọn thử món thịt heo ba rọi quay ăn với bánh hỏi và cơm cháy mỡ hành, cá lóc nướng trui quấn bánh tráng. Tuy được các cô bán hàng đon đả mời chào Mama Chi thử món chuột đồng nướng sả ớt và sau nhiều giây phút lưỡng lự Mama Chi vẫn chưa đủ can đảm thử món miền Nam dân dã này cho dù được giới thiệu "ngon hơn thịt thỏ".

 

Ngoài ra, các món phổ biến khác cũng được nhiều thực khách yêu thích như các món cuốn (gỏi cuốn, bì cuốn) và các món bún riêu ốc, bún mắm Bạc Liêu. Đến đây các thực khách rất dễ bị hoa mắt vì có quá nhiều món ngon để lựa chọn, chưa kể các gian hàng tráng miệng. Các buổi họp mặt tiệc tùng cũng được tổ chức tại khu du lịch này với nhiều trò chơi dân gian đậm nét Việt với hàng trăm các món ăn dân dã trong tiếng nhạc tài tử miền Nam. Buffet Bình Quới nghiễm nhiên trở thành một trong những sự lựa chọn hoàn hảo cho các cuộc họp mặt gia đình & bạn bè với số lượng đông vì đặc điểm không quá xa thành phố, thức ăn ngon nhiều món lại vừa túi tiền, không gian thoáng mát và nhất là vẫn mang nhiều bản sắc của một miền quê thanh bình.

 

Nếu quý vị muốn xem thêm hình ảnh cũng như địa chỉ của các quán hàng trong phóng sự ẩm thực, xin vào https://www.facebook.com/MamaChi.Kitchen hay liên lạc trực tiếp với Mama Chi để góp ý với chương trình Bếp Việt trên Việt Tribune Radio tại email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

LTS: Bài viết của tác giả Lê Thương trên số báo giáp Tết Nhâm Thìn năm nay được xem như những nhắc nhở gợi ý về phong tục tập quán văn hoá về Ngày Tết của dân tộc. Bài viết nhắc đến ngày đưa ông Táo về trời 23 tháng Chạp ta, cũng là ngày pháo Tết bắt đầu nổ lai rai – 23 tháng Chạp ta nhằm ngày thứ Hai 16 tháng Một, 2012 là ngày mà chúng ta giờ đây đã trên 37 năm lưu lạc xứ người đã không còn cái nôn nao ngày xưa trên quê hương. Đây là một bài viết về Tết Nguyên Đán, nhưng là bài mà chúng ta nên đọc trước Tết, chuẩn bị trước cho một ngày lễ truyền thống của dân tộc. Cám ơn tác giả Lê Thương từ Richmond, Virginia. Cám ơn trang Việt Thức và TSLS Lưu Nguyễn Đạt.

 

Tết Nguyên Đán là ngày lễ truyền thống lớn nhất trong năm của Việt Nam. Ngày Tết không những là ngày thiêng liêng của người Việt mà nó còn mang sắc thái văn hóa đặc thù của dân tộc ta. Trên bầu trời cao, những cánh én đã về, mùa Xuân đã trở lại với vạn vật. Những cành lá trơ trụi của mùa Đông đã chuyển mình với những mầm non, với lá xanh mơn mởn. Trong bốn mùa, Xuân là mùa của ngàn hoa tươi thắm, với những cành lộc non xanh tươi vì thế mùa Xuân được người đời ưa chuộng hơn cả. Trong niềm rạo rực đón Xuân, Hàn Mạc Tử đã sáng tác bài “Mùa Xuân Chín”, xin hãy nghe:

 

Trong làn nắng ửng khói mơ tan,

Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.

Sột soạt gió trêu tà áo biếc,

Trên giàn thiên lý – bóng xuân sang.

 

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời,

Bao cô thôn nữ hát trên đồi;

Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,

Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi.

 

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,

Hổn hển như lời của nước mây.

Thầm thì với ai ngồi dưới trúc,

Nghe ra ý vị và thơ ngây.

 

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín,

Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng.

“Chị ấy năm nay còn gánh thóc,

Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?”

 

Sau 37 năm lưu lạc nơi đất khách quê người, cứ mỗi lần Tết đến người Việt tha hương khắp năm châu cảm thấy lòng nao nao nhớ lại những mùa Xuân êm đềm mang nhiều kỷ niệm nơi cố quốc và cảm thấy thấm thía qua những vần thơ “Xuân Tha Hương” của Nguyễn Bính:

 

Bốn biển vẫn chưa yên sóng gió,

Xuân nầy em chị vẫn tha hương.

Vẫn ăn cái Tết ngoài thiên hạ,

Son sắc say hoài rượu bốn phương.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Em đi non nước xa khơi quá,

Nỗi độ Xuân về bao nhớ thương.

Mỗi độ Xuân về em lại thấy,

Buồn như tên lính ở biên cương.

 

Chữ Tết Nguyên Đán mang các nghĩa: Tết do chữ Tiết, có nghĩa là ngày lễ; Nguyên có nghĩa là bắt đầu; Đán có nghĩa là buổi sớm mai.

Vậy Tết Nguyên Đán là ngày mở đầu cho một năm mới với nhiều hy vọng và may mắn mới.

 

Đúng ra phải dùng cả ba chữ Tết Nguyên Đán, nhưng người Việt ta có tính giản dị nên chỉ gọi Tết hay Ngày Tết. Chữ Tết được dùng trong nhiều thành ngữ như: Ngày Tư Ngày Tết, Năm Hết Tết Đến, Sống Tết Chết Giỗ, Tết Nhất, Chợ Tết, Ăn Tết, Chúc Tết, Thiệp Tết, Quà Tết, Lương Tết, Tết Thầy, Tết Xếp… Ngày Tết mang rất nhiều phong tục cổ truyền và các phong tục này đã thấm nhuần trong lòng người Việt Nam từ xưa đến nay.

 

Sửa Soạn Tết

 

Ngay từ đầu tháng Chạp, ở thôn quê cũng như thị thành, thiên hạ đã bắt đầu sửa soạn Tết. Nhà nhà lo mua heo, bò, gà, vịt để sẵn, rồi còn mua nếp, đậu hầu chuẩn bị gói bánh chưng, bánh tét. Ngoài ra còn muối dưa, nén hành, may sắm quần áo mới, sơn phết trang hòang nhà cửa, lau chùi bàn thờ, mua tranh, pháo, câu đối, cùng các loại bánh mứt, trái cây, trà, rượu… Còn những người thích chơi cảnh, chơi hoa như các loại hoa hải đường, hoa mai, bích đào, thủy tiên… phải lo vun trồng, cắt xén để hoa kịp nở vào đầu Xuân. Đa số người Việt Nam chỉ lo ăn Tết có 3 ngày, tuy nhiên nhiều gia đình, nhất là những gia đình khá giả chuẩn bị Tết trong nhiều tháng trước.

 

Chợ Tết

 

Khoảng trung tuần tháng Chạp, phố xá, chợ búa bắt đầu thêm nhộn nhịp, nhất là các buổi chợ cuối năm càng tưng bừng tấp nập, đông đúc kẻ bán người mua. “Đông như chợ Tết”. Vào những ngày chợ Tết hàng hóa tràn ngập, nhiều gấp bội ngày thường, nào gian hàng vải, gian hàng bánh mứt, hàng hoa, hàng trái cây, dưa hấu bày bán la liệt. Thấy dưa hấu là thấy Tết. Dưa hấu lềnh khênh, chất cao thành đống. Khách mua cố lựa những trái dưa khi cắt ra ruột đỏ tươi vì người ta cho rằng mua dưa đầu năm lựa đuợc những trái dưa ruột đỏ thắm thi suốt năm gặp tòan những điều may mắn. Còn những người bán thì trưng bày những trái dưa mẫu ruột đỏ au để chiêu dụ khách hàng. Đặc biệt là vào những ngày cận Tết, ta thấy các ông đồ Nho râu tóc bạc phơ gò mình trên những tờ giấy hoa ở vỉa hè hay góc chợ, múa bút viết những câu đối với những nét chữ “Rồng bay, Phượng múa” để bán cho những khách hàng mua về dán ở nhà hay ở bàn thờ.

 

Đưa Ông Táo Về Trời

 

Một trong những cổ tục của ngày Tết là đưa ông Táo về Trời. Ông Táo là cái bếp nấu cơm trong mọi gia đình. Người ta tiễn ông Táo về Trời bằng bánh mứt, thèo lèo, trà và pháo. Theo truyền thuyết, cứ mỗi năm vào ngày 23 tháng Chạp, - năm nay là ngày thứ Hai 16 tháng Giêng 2012 - ông Táo cỡi cá chép bay về Trời để “báo cáo” với Ngọc Hoàng mọi chuyện xảy ra dưới trần gian trong suốt năm qua.

 

Cây Nêu

 

Nói đến Tết, theo truyền thống, người Việt nghĩ ngay đến bốn thứ điển hình là Cây Nêu, Hoa Mai, Bánh Chưng với Tràng Pháo:

 

Ở thôn quê, thiên hạ bắt đầu dựng cây nêu vào ngày 27 tháng Chạp, trễ lắm là vào buổi chiều ngày 30 Têt, nếu tháng thiếu là ngày 29 và hạ nêu vào ngày mồng 7 tháng Giêng. Nêu là cây tre dài chặt tới gốc còn đủ ngọn lá, được dựng ở trước sân với một cỗ mũ nhỏ và một tảng vàng buộc ngang thân, có nơi treo trên ngọn mấy chiếc khánh và bùa chú mà người ta tin tưởng rằng có thể ngăn cản, xua đuổi tà ma xâm nhập vào nhà để quấy phá gia chủ trong những ngày Tết. Riêng ở thành thị vì nhà cửa phố phường san sát không tiện trồng cây nêu nên ta thường buộc cành đa, lá dứa ngoài ngõ. Có nơi thiên hạ rắc vôi ngoài sân, ngoài cổng với hình bàn cờ, cây cung cùng tên bắn ra đằng trước và hai bên, ngụ ý trấn giữ nhà cửa ngăn chận tà ma.

 

Cu kêu ba tiếng cu kêu,

Trông mau đến Tết dựng nêu ăn chè.

 

Vật điển hình thứ hai của Tết là hoa mai. Mai vàng là màu sắc đặc thù của ngày Tết, thấy mai là thấy Tết và mai vàng tạo niềm rạo rực, rộn ràng trong lòng mọi người. Cho nên, dù giàu, dù nghèo thiên hạ nhà nào cũng tạo cho được một cành mai. Giàu có, khá giả không những tạo một nhành mai mà còn rước cả một cây mai to lớn đầy hoa về để trang trí nhà cửa trong những ngày Xuân. Còn nghèo khó không mua nổi một nhánh mai tươi thì cũng phải sắm cho được một cành mai giả để cũng có màu sắc Tết cho gia đình.

 

Tết không mai không ai biết Tết,

Mai không Tết chẳng thiết khoe vàng.

 

Vật điển hình thứ ba của Tết là bánh chưng. Tùy theo tục lệ từng miền, người ta có bánh chưng hay bánh tét, đó là hương vị không thể thiếu được của mọi gia đình trong những ngày Tết. Bánh chưng, bánh tét thường được ăn với thịt mỡ, dưa hành hay củ kiệu. Trong lúc nhìn mai vàng nở trên cành, nghe những tràng pháo Tết rộn rã mà ăn một lát bánh chưng hay một khoanh bánh tét với một cục thịt mỡ và một miếng dưa hành là nuốt cả một mùa Xuân dân tộc vào tâm hồn ta vậy.

Vật điển hình thứ tư của ngày Tết là pháo. Pháo là âm thanh, âm điệu rạo rực nhất của ngày

Xuân. Nghe pháo nổ là nghe như Tết đang reo vang trong lòng mọi người. Pháo bắt đầu nổ lác đác từ chiều 23 tháng Chạp, ngày đưa ông Táo về Trời. Rồi đến Giao Thừa pháo càng rộ lên cùng một lúc, xen lẫn trong những tràng pháo chuột là những tiếng pháo đại nổ chát chúa, vang rền như những quả đạn pháo kích. Tết đến, từ các cơ sở thương mại cho đến tư gia, nhà nào cũng đốt một vài phong pháo để đón Chúa Xuân. Người ta đốt pháo từ lễ Giao Thừa và vào sáng mồng một, mồng hai, mồng ba. Ngoài ra khi người bạn quý đến “xông đất” chủ nhà cũng mang ra một phong pháo đốt để “nghinh tân” ngược lai, người bạn cũng đốt một phong pháo để “Chúc Xuân” gia chủ. Còn các cơ sở thương mại, những nhà giàu có vào ngày Tết đốt pháo thường có múa lân vì thiên hạ tin tưởng rằng lân đến nhà đầu năm sẽ mang lại thịnh vượng.

 

Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ,

Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh.

 

Mâm Ngũ Quả

 

Mâm ngũ quả thường gồm thơm, đu đủ, dừa, xoài, trái sung. Phải thừa nhận rằng đa số nguời Việt Nam, nhất là giới bình dân mang nhiều sự mê tín, dị đoan rất dễ thương. Vì thế mâm ngũ quả chưng bàn thờ trong những ngày Tết người ta thường chọn những loại trái cây có tên tốt, mang ý nghĩa như thơm, đu đủ, dừa, xoài, sung… vì theo họ, những loại hoa quả nầy tượng trưng cho một năm mới đầy thơm tho, tiền bạc trong nhà đầy đủ và cuộc sống sung túc.

 

Tiệc Tất Niên

 

Ở thành thi, theo thông lệ, cứ đến cuối năm, thiên hạ thường tổ chức những bữa tiệc tất niên tại các công, tư sở, xí nghiệp, trường học hầu các công tư chức, nhân viên, hoc sinh, sinh viên, thầy cô có dịp họp mặt vui vẻ, chuyện trò thân mật, chúc Tết lẫn nhau trước khi chia tay để về nhà hoặc về quê ăn Tết với gia đình.

 

Đưa Rước Ông Bà

 

Vào ngày Tết người Việt Nam ta có tục đưa rước ông bà. Trưa hôm 30 Tết người ta làm lễ cúng tất niên đồng thời đón rước ông bà hoặc người thân quá cố để vong linh họ về sum họp với gia đình trong những ngày Xuân. Qua đến ngày mồng bốn, ta tiễn đưa vong linh ông bà về phương cũ.

 

Giao Thừa Và Lễ Trừ Tịch

 

Giao Thừa có nghĩa là cũ giao lại cho mới tiếp nhận. Hết giờ Hợi sang giờ Tý vào lúc nửa đêm 30 Tết là Giao Thừa, thiên hạ làm lễ Trừ Tịch tiễn vị thần năm cũ, đón vị thần năm mới còn được gọi là lễ “Tống Cựu, Nghinh Tân”. Theo cổ tục, người ta tin rằng từ năm Tý đến năm Hợi là 12 năm thì có 12 vị thần Hành Khiển luân phiên nhau, mỗi năm một vị lo trông coi việc nhân gian vì thế mà ta có lễ Trừ Tịch để tiễn đưa và đón các vị thần Hành Khiển của năm cũ và năm mới, đồng thời cầu cúng cả Bản Cảnh Thành Hoàng và Thổ Công Thần Kỳ mà ta có câu tục ngữ “Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá”.

 

Lễ Trừ Tịch ở các làng xã còn giữ cổ tục, người ta thiết lập hương án ở trong trung thiên hoặc nơi sân đình, cũng có khi ở ngã ba làng xã với vàng mã, hương, đèn, trầu, rượu, hoa quả, xôi gà tế lễ rất trọng thể. Trong khi tế lễ, họ đánh trống, khua chiêng, đốt pháo vang dậy trong giờ Giao Thừa. Còn các tư gia cũng cúng lễ Giao Thừa trong sân hay trước cửa nhà với mâm lễ vật đặt trên bàn rồi vái tứ phương. Khi tới Giao Thừa chuông, trống ở các Đình, Chùa, Giáo Đường khắp nơi cũng được đánh lên vang rền kèm theo tiếng pháo đón Giao Thừa nổ giòn giã. Tiếng chuông, tiếng trống, tiếng pháo của giờ Giao Thừa là âm điệu truyền thống của ngày Tết.

 

Những kẻ đã từng nghe những âm điệu nầy trong quá khứ, nay vì hoàn cảnh bắt buộc họ phải xa lìa đất mẹ thân yêu, vào đêm Giao Thừa họ thường gục đầu im lặng để chờ nghe lại âm điệu ngày xưa, nhưng giờ Giao Thừa cứ lặng lẽ trôi qua và những âm điệu âu yếm kia vẫn biền biệt, khiến họ hụt hẫng, lòng họ dâng trào niềm nuối tiếc và uất hận, rồi lòng họ cảm thấy nghẹn ngào và đôi dòng lệ tự nhiên tuôn trào thấm ướt bờ mi. Vì ai mà họ đã đánh mất kỷ niệm thân yêu nầy? Vì ai mà họ phải khóc trong những đêm Giao Thừa xa cố quận?

 

Về Giao Thừa, nữ sĩ Hô Xuân Hương có hai câu đối như sau:

 

Tối ba mươi khép cánh càn khôn,

Kẻo sợ ma vương đem quỷ tới.

Sáng mồng một lỏng then tạo hóa,

Để cho thiếu nữ rước Xuân vào.

 

Tiền Của Vào Như Nước

 

Ở thành thị, phố phường ta có tục lệ sau giờ Giao Thừa, những người gánh nước mướn tự động gánh nước đến những nhà trong hàng xóm một vài đôi nước ngụ ý rằng năm mới gia chủ sẽ làm ăn phát đạt “tiền của vào như nước” và gia chủ vui vẻ thưởng tiền rất hậu. Cũng có những người buôn bán, vào những ngày cận Tết đã ân cần dặn trước những người gánh nước thuê đừng quên gánh nước đổ vào nhà cho mình.

 

Đi Lễ Chùa, Giáo Đường Và Hái Lộc

 

Sau khi cúng Giao Thừa xong, thiên hạ làm lễ Thổ Công rồi sửa soạn đi lễ tại các Đền, Miếu, Đình, Chùa, Giáo Đường để cầu phúc, cầu may cho năm mới. Ngoài mục đich đi lễ Phật, lễ Chúa, lễ các vị Thần Linh họ còn có dụng ý hái lộc và xin xăm. Hái lộc là một tục lệ nên thơ của người Việt Nam. Người ta tin rằng lộc là lộc của Trời vì thế hái lộc đầu năm sẽ mang lại nhiều may mắn, thịnh vượng cho suốt một năm. Vì lẽ đó mà vào ngày đầu năm thiên hạ già, trẻ, trai, gái chen chúc nhau lên Chùa để hái lộc. Còn xim xăm, đa số người Việt rất tin vào số mệnh nên song song với việc lên Chùa lễ Phật, hái lộc họ còn lên Chùa để xin xăm hầu biết vận mệnh của mình và gia đình mình trong năm mới. Hình thức xin xăm là sau khi van vái Trời, Phật với tất cả lòng thành rồi người ta rút một thẻ xăm trong ống (hoăc lắc cho thẻ xăm rơi ra), đọan mang đến cho người đoán xăm, đôi khi là một thầy bói, đôi khi là một nhà sư để giải đoán dùm những ngụ ý trong quẻ xăm. Hầu hết những người lên Chùa xin xăm vào dịp đầu năm đều ra về với vẻ mặt “vui như ngày Tết” vì những lá xăm của họ đều hứa hẹn những điều tốt đep.

 

Xông Nhà, Xông Đất

 

Theo cổ tục, vào đầu năm người đến nhà ai trước nhất là người “xông nhà, xông đất” cho gia chủ và thiên hạ tin rằng đầu năm mới được người vui vẻ, dễ tính, tốt nết hoặc những người có tên như: Thương, Mến, Hùng, Dũng, Đẹp, Giàu, Sang, Phú, Quý, Thịnh, Vượng, Tài, Báu, Lợi, Phước, Lộc, Thọ, Có, Tiền, Bạc, Vàng, Triệu, Tỷ, Thơm… đến nhà trước nhất thì gia chủ sẽ được mọi chuyện tốt lành, đẹp đẽ, thịnh vượng, phú quý, may mắn quanh năm. Còn ngược lại, gặp người khẳn tính, cộc cằn, độc ác, khờ dại, ngu ngơ, đần độn hoặc những người có tên như: Nghèo, Khổ, Xấu, Ghét, Ngu, Hư, Thúi, Chết, Xụi, Thua, Lỗ, Nợ, Nần, Túng, Thiếu, Đau, Ốm, Bệnh, Ghẻ, Chốc, Bại, Xụi, Bần, Hàn, Đói, Rách, Gian, Ác… thì suốt năm gia chủ làm ăn lủng củng, thất bại hay gặp những chuyện vẩn vơ, bực mình…. Chinh vì vậy mà các cụ lớn tuổi hoặc những người còn mang nặng cổ tục rất kén chọn người đến xông nhà, xông đất, thường họ mượn người tốt nết, tinh tình dễ thương, có tên đẹp đến xông đất dùm. Còn trong gia đình, sau khi đi lễ Chùa, Nhà Thờ về là xông đất nhà mình và gia đình thường để cho người tốt nết nhất vào nhà trước.

 

Theo tục lệ, người đến xông đất đốt một phong pháo và chúc gia chủ mọi điều tốt lành, tùy theo trường hợp, lời chúc có thể:

 

• Nếu gia chủ có cha mẹ già thì chúc “Tăng phúc, tăng thọ”

• Nếu gia chủ là nhà nông thì chúc “Phong đăng hòa cốc”

• Nếu gia chủ là một nhà công kỹ nghệ thì chúc “Tốt tài sai lộc”

• Nếu gia chủ là một thương gia thì chúc “Buôn may, bán đắt, nhất bản vạn lợi”

• Nếu gia chủ là một quân nhân hay công chức thì chúc “Mau thăng quan, tiến chức”

 

Trong trường hợp chẳng may gặp người xấu nết, tính tình cộc cằn hay xui hơn nữa bị một lão ăn mày đến viếng đầu năm thì gia chủ phải lấy gạo, muối ra vãi tứ phía và cúng vái gọi là “đốt phong long” rồi chờ một người khác khá hơn đến “tái xông”

 

Mừng Tuổi Và Chúc Xuân

 

Một trong những tục lệ đẹp đẽ nhất của người Việt Nam là mừng tuổi ông bà, cha mẹ vào dịp đầu Xuân. Đây là một hình thức hiếu đạo của con cháu đối với công ơn dưỡng dục của các đấng sinh thành đã nuôi dưỡng nên minh mà chỉ Việt Nam mới hãnh diện có cổ tục nầy trên thế giới ngày nay.

 

Mừng tuổi là mừng ông bà, cha mẹ thọ thêm một tuổi. Sáng mồng một Tết, sau khi ông bà, cha mẹ khăn áo chỉnh tề, con cháu cũng xúng xính trong những bộ quần áo mới, trải chiếu xuống đất lạy 2 lạy đồng thời chúc ông bà, cha mẹ những lời tốt đẹp, hiếu thảo. Ông bà, cha mẹ cũng chúc lại con cháu ngoan ngoãn, thông minh, chóng lớn, học hành mau đỗ đạt rồi cho con cháu những tờ giấy bạc mới đựng trong những phong bì màu đỏ gọi là tiền “lì xì”, có nghĩa là những đồng tiền may mắn.

 

Ngoài tục lệ mừng tuổi, vào ngày Tết thiên hạ còn có lệ chúc Tết lẫn nhau. Nếu ở xa người ta gởi thiệp, còn nếu ở gần bạn bè, họ hàng thăm viếng và chúc Tết với nhau. Những lời chúc thông dụng là “Phước, Lộc, Thọ”, “An Khang, Thịnh Vượng”, “Vạn Sự Như Ý”, “Sống Lâu Trăm Tuổi”, “Tân Xuân Vạn Hạnh”, “Con Đàn, Cháu Lũ”, “Tiền Vào Như Nước”, “Tiền Rừng Bạc Biển”, “Đa Tài, Đa Lộc”, “Mau Thăng Quan, Tiến Chức”…

 

Ngoài việc họ hàng, bạn bè thăm viếng chúc Tết lẫn nhau, các nhân viên thuộc quyền ở các Ty, Sở, Đơn Vị vào ngày Tết cũng có lệ đến chúc Tết các xếp của mình. Kèm theo những lời chúc Tết đẹp nhất, họ còn có “quà biếu” cho các xếp họ nữa. Xin hãy nghe bài “Chúc Tết” của nhà thơ trào phúng Trần Tế Xương:

 

Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau,

Chúc nhau: Trăm tuổi bạc đầu râu.

Phen nầy ông quyết đi buôn cối,

Thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu.

 

Lẳng lặng mà nghe nó chúc giàu,

Trăm, nghìn, vạn, mớ để vào đâu.

Phen nầy ắt hẳn gà ăn bạc,

Đồng rụng, đồng rơi lọ phải cầu.

 

Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang,

Đứa thì mua tước, đứa mua quan.

Phen nầy ông quyết đi buôn lộng,

Vừa bán, vừa la cũng đắt hàng.

 

Lẳng lặng mà nghe nó chúc con,

Sinh năm, đẻ bảy được vuông tròn.

Phố phường chật hẹp người đông đúc,

Bồng bế nhau lên nó ở non.

 

Kiêng Cữ

 

Đa số người Việt Nam ta tin rằng việc gì xảy ra đầu năm thì sẽ liên tục xảy ra suốt năm vì thế ta có rất nhiều tục kiêng cữ trong những ngày Tết:

 

Giông

 

Giông có nghĩa là xui xẻo, cho nên vào những ngày cuối năm có mượn đồ vật hoặc nợ nần của ai thì phải lo trả vì nếu để sang năm mới người ta đến đòi thì bị “giông”. Vì thế vào những ngày cuối năm, các chủ nợ thường đến đòi tiền các con nợ vì để qua năm mới đến đòi sợ “giông” người vay nợ. Ngược lại, các con nợ Tết đến cũng lo chạy đôn, chạy đáo để thanh toán tiền nợ của mình vì sợ để leo qua năm mới sẽ bị xui và sẽ bị mang nợ suốt cả năm nên ta có câu:

 

Khôn ngoan đến cửa quan mới biết,

Giàu khó ba mươi Tết mới hay.

 

Cữ Quét Nhà

 

Vào ngày Tết người ta cữ quét nhà trong suốt ngày mồng một, mồng hai và mồng ba vì sợ rằng quét nhà sẽ quét hết tiền bạc, của cải và các điều may mắn ra ngoài. Nều nhà có rác, ta chỉ quét sơ và gom vào một xó để chờ hết Tết rồi mới đem đi đổ.

 

Cữ Quần Áo

 

Trong những ngày Tết, người Việt ta cữ ăn mặc quần áo trắng hoặc đội khăn trắng vì sợ trong năm sẽ có tang.

 

Cữ Ăn Nói

 

Vào những ngày đầu năm, người trong gia đình phải hết sức thận trọng về “lời ăn tiếng nói”, chỉ nên dùng những lời lẽ đẹp và tránh những lời nói không hay như khỉ, chết, đau, ốm hay những lời nói tục tằn, chửi thề… để suốt năm không gặp những chuyện xui xẻo.

 

Cữ Đánh Con

 

Vào ngày Tết cha mẹ phải cữ đánh con cho dù rằng vào những ngày nầy con cái “phá như quỷ” cha mẹ cũng đành dằn lòng vì nếu đánh con trong những ngày Tết thì con sẽ bị “huông”, nghĩa là suốt năm con sẽ bị đòn hoài.

 

Ngoài các điều trên, thiên hạ còn kiêng cữ nhiều thứ khác trong ngày Tết như kiêng cãi nhau, kiêng đánh lộn, kiêng gây tiếng động, kiêng làm vỡ chén bát, ly tách, kiêng tiếng khóc dù là tiếng khóc của trẻ con đòi bú sữa. Ngoài việc kiêng cữ những điều “xấu”, người ta còn phải làm những điều “tốt”, đó là tục lệ đi mua muối đầu năm. Muối tượng trưng cho sự đâm đà, mặn mòi. Nhưng ngược lại ta cữ đi mua vôi vì vôi tượng trưng cho sự bạc bẽo, vong ân, bội nghĩa như ta thường nghe câu “ăn ở bạc như vôi” vì thế dân gian có câu tục ngữ “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi”.

 

Bói Toán

 

Vào ngày đầu năm người Việt ta thích đi xem bói toán để biết vận mệnh của mình trong năm mới. Bói toán có nhiều cách, như bói Kiều, bói sách, bói tuồng, nhờ thầy bói xem bói dùm… Bói Kiều là lấy cuốn Kiều ra để trên bàn, sau khi thắp hương đèn và khấn vái Nguyễn Du, Thúy Kiều, Kim Trọng rồi người ta lật bất cứ trang nào của Kiều ra xem, những câu thơ sau đây được xem là tốt:

 

Dưới dòng suối chảy trong veo,

Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha.

Kiều từ trở gót trướng hoa,

Mặt trời gác núi chiêng đà thu không.

Gương nga chênh chếch dòm song,

Vàng gieo ngấn nước, cây lồng bóng sân.

 

Đầu năm mà gặp nước, gặp cầu, gặp vàng thì không có gì may mắn, hạnh phước cho bằng. Nước tượng trưng cho tiền bạc nên ta có câu thành ngữ “tiền vào như nước”, còn cây cầu tượng trưng cho sự thông giao, sự liên lạc, sự đoàn tụ và vàng tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý.

 

Ngược lại những câu thơ sau đây được xem là điềm xấu:

 

Hàn huyên chưa kịp giãi giề,

Sai nha bỗng thấy bốn bề xôn xao.

Người nách thước, kẻ tay đao,

Đầu trâu, mặt ngựa ào ào như sôi.

Già giang một lão một trai,

Một dây vô lại buộc hai thâm tình.

 

Hoặc:

 

Sầu đong càng lắc càng đầy,

Ba thu dồn lại một ngày dài ghê.

 

Đầu năm bói Kiều mà gặp cảnh gia đình tan nát, phân ly hay gặp cảnh “Sầu đong càng lắc càng đây” như trên thì người ta tin rằng đó là điềm xui xẻo.

 

Bói sách cũng tương tự như bói Kiều, còn bói tuồng là ngày Tết ta chọn tuồng hát để xem, nếu xem nhằm tuồng kết thúc cốt chuyện bằng sự sum họp, thắng lợi, hạnh phúc, giàu có là điềm may. Còn nếu tuồng hát kết thúc bằng cảnh gia đình tan nát, chia ly, chết chóc là điềm không tốt. Ngoài việc bói Kiều, bói sách, bói tuồng, thiên hạ còn tìm đến các thầy bói để nhờ xem dùm vận mệnh, tình duyên, công ăn, việc làm của mình trong năm mới.

 

Khai Bút

 

Vào dịp đầu Xuân, người Việt Nam ta có tục lệ tao nhã khác đó là tục lệ Khai But đầu năm. Khai Bút là năm mới cầm bút viết lần đâu tiên. Những người thường hay viết lách như các cụ đồ, các nhà khoa giáp, các văn nhân thi sĩ, các nhà báo vào dịp đầu Xuân chọn ngày giờ tốt lấy giấy mực ra làm thơ, viết văn, ngâm vịnh và thưởng Xuân.

 

Khai Quân

 

Dưới thời Việt Nam Cộng Hòa, các đơn vị Quân Đội có truyền thống tổ chức Lễ Khai Quân và Lễ Thượng Kỳ Đầu Năm với mục đích phô trương sức mạnh của Quân Đội cũng như nâng cao ý chí và tinh thần của binh sĩ hầu đạt được nhiều thắng lợi cho đơn vị trong năm mới.

 

Kính Chúc Quý Vị Độc Giả Một Năm Mới An Khang – Thinh Vượng.

 

Lê Thương

Richmond – Virginia

The Adventures of Tintin (2011)

Đạo diễn: Steven Spielberg

Giám đốc: Peter Jackson

Hoạt hình: Weta Digital

Âm nhạc: John Williams

 

LTS: Những Cuộc Phiêu Lưu của Tintin, thực hiện bởi Steven Spielberg – đạo diễn của các phim thương mại nổi tiếng Mỹ trong hơn 30 năm qua như Jaws, Close Encounter of the Third Kind, Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark, E.T., v.v. – đã dựa trên loạt truyện comic của họa sĩ Bỉ Georges Prosper Remi (1907–1983), bút hiệu Hergé. Tintin là một trong những loạt truyện phổ thông nhất trong thế kỷ 20, đã được dịch sang tiếng Việt, cùng hơn 50 thứ tiếng khác trên hoàn cầu, và đã được phóng tác thành phim, truyện phát thanh trên radio, kịch bản cho đài truyền hình và sân khấu.

 

Loạt truyện comic Tintin – xuất hiện lần đầu vào năm 1929 trên trang Le Petit Vingtième, trang phụ bản của tờ báo Bỉ Le XXe Siècle, đã được các độc giả thiếu niên của Việt Nam và các nơi trên thế giới ái mộ qua nhiều thời đại vì có những hình ảnh và màu sắc linh động, tỉ mỉ, sáng sủa, thể hiện qua cách vẽ ligne claire độc đáo của Hergé. Những câu truyện lôi cuốn—qua 24 tập–pha trộn nhiều thể loại văn chương: phiêu lưu, trinh thám, chính trị, và khoa học giả tưởng. Tuy Hergé là một nghệ sĩ chống chủ nghĩa Phát xít của Đức Quốc Xã, trong Đệ Nhị Thế Chiến ông đã tránh đề cập thẳng đến những đề tài chính trị nhạy cảm để tránh những phiền lụy từ bè lũ Gestapo. Vào năm 1940, Tintin từ vai trò một phóng viên cảm tử trở thành một nhà thám hiểm—một nghề vẫn mang đến cho anh chàng nhiều phiêu lưu ly kỳ nhưng giảm đi khuynh hướng chính trị vì Tintin không còn là một người cầm bút. Sau Đệ Nhị Thế Chiến, Hergé cho ra đời thêm 8 tập truyện Tintin mới, đồng thời hồi phục những ấn bản cũ qua cách tu sửa phần tô màu và trình bày cho đến khi ông mất vào năm 1983. (Theo Wikipedia).

 

 Đi xem Những Cuộc Phiêu Lưu của Tintin, tôi mang nỗi e ngại thường cảm thấy khi xem phim dựa trên một cuốn sách ưa thích. Phim là một thể loại khác văn, có những ưu điểm khác, cũng có những khuyết điểm riêng. Hình ảnh và âm thanh, hai đặc điểm chỉ có trong phim, đôi khi là ưu điểm, đôi khi là khuyết điểm đối với người xem, vì người ấy có thể đã có những hình dung và âm hưởng của riêng mình cho những nhân vật và cảnh tượng trong cuốn sách, nhất là cuốn sách được yêu thích và đọc nhiều lần. Với Những Cuộc Phiêu Lưu của Tintin, cảm giác e ngại tăng lên gấp đôi, vì cuốn sách đã mang những hình vẽ hai chiều quá đỗi quen thuộc.

 

Cuốn phim không khiến tôi thất vọng. Phần giới thiệu, và hình vẽ Tintin trong cảnh mở đầu, là một cử chỉ tôn trọng đối với tác phẩm nguyên bản và tác giả Hergé. Hơn nữa, trong phim có những cảnh không khác gì hình vẽ trong truyện, chẳng hạn như cảnh Haddock (Andy Serkis), Tintin (Jamie Bell) và Milou đi trong sa mạc.

 

Kết cấu của phim, tổng hợp từ ba truyện Tintin khác nhau cộng thêm phần pha chế riêng của người viết kịch bản và Steven Spielberg giúp khán giả lớn lên cùng truyện Tintin như tôi bớt phần so sánh chi tiết câu truyện trong khi thưởng thức được phần tinh túy của các nhân vật đã được giữ lại khá hoàn hảo trong phim. Thật lòng thì tôi muốn các nhân vật có phần khôi hài tinh quái hơn (trong vài vòng tròn vẽ con mắt nhỏ xíu trong những khung tranh, không hiểu sao tôi nhìn thấy rất nhiều những dáng vẻ khác nhau). Tôi muốn nhân dáng của Haddock cân đối hơn (hình như đạo diễn Spielberg và giám đốc phim Peter Jackson cùng không nắm được cái dáng chỉnh tề Châu Âu trong truyện).

 

Tôi cũng muốn Milou ngầu hơn chứ không tròn trịa mượt mà như con chó bông (giả), nhưng cuốn phim, trong tình trạng chưa hoàn mỹ hiện tại, cũng đã vượt quá mong đợi của tôi. Xem Tintin, tôi thấy cảm động như gặp lại bạn cũ, những hình ảnh, cảm giác thân quen dẫn đến những hồi tưởng êm đềm thuở nhỏ.

 

Về phần hoạt hình, Những Cuộc Phiêu Lưu của Tintin đã bước quá The Final Fantasy (2001) và The Polar Express (2004) một bước khá dài. Khuôn mặt các nhân vật có thần hơn, không còn khiến người xem cảm thấy rờn rợn khi nhìn khuôn mặt rất giống người nhưng rõ ràng không phải là người. Ngoại cảnh cũng trông thực hơn, nên nhiều cảnh trong Tintin trông như được thu hình bằng máy quay phim chứ không phải vẽ bằng những chuỗi số 0 và 1. Điều thú vị là tôi có cảm tưởng những tay hoạt hình cho Tintin chú tâm vào chuyện nâng cao phẩm chất cho các nhân vật đến nỗi họ khá lơ là với hình ảnh thú vật, thường dễ tạo hình thực hơn con người. Milou, chú chó vô cùng thông minh và dễ thương của Tintin, và con chim ưng quái ác của Sakharine (Daniel Craig) là một bước lùi trong hoạt họa thú vật bằng máy vi tính, nhất là so sánh với những sản phẩm của Pixar. Phần âm nhạc không có gì đặc biệt, và đôi khi tôi bật cười vì nhạc nền đi theo những pha hành động gợi lên khá rõ ràng loạt phim Indiana Jones trước đây của Spielberg.

 

Sau khi phim kết thúc, bạn tôi đi vòng quanh rạp tìm tấm poster của Tintin chụp làm kỷ niệm, nhưng cả tòa nhà 30 rạp phim không có tấm poster nào của Tintin, nhân vật truyện tranh ưa thích của rất nhiều quốc gia trên thế giới trừ Mỹ quốc. Cũng may là Tintin đã là phim có số thu cao ở Châu Âu, nên tôi và những người ái mộ Tintin có thể hy vọng rằng sẽ có cuốn phim Tintin hoạt hình vi tính số 2, số 3, số n….- Nguồn Da Màu