BS MEHMET OZ
NGUYỄN MINH TÂM dịch
- Bác sĩ Mehmet Oz viết về một khám phá mới: giải phẫu để làm tê liệt, hay bóc giây thần kinh thận - kidney denervation- có thể hạ giảm 10 mmHg huyết áp tâm thu – systolic blood pressure ngay. Sau đó, bệnh nhân tiếp tục dùng thuốc, huyết áp sẽ từ từ giảm xuống mức bình thường. Phương pháp này đã được áp dụng ở Âu châu ít lâu nay với tỉ lệ thành công rất cao. Kể từ năm 2012, Hoa Kỳ sẽ bắt đầu ứng dụng thử phương pháp mới này. Đây là một Tin Vui để đón mừng năm 2012 dành cho những người đang bị bệnh cao máu.
BẠN KHÓ CÓ THỂ TIN ĐƯỢC RẰNG BỆNH CAO HUYẾT ÁP LÀ MỘT SÁT THỦ THẦM LẶNG (a silent killer). Một điều khác ít người biết là căn bệnh này nó làm cho bạn già nua đi nhiều lắm. Nếu bạn đang bị chứng huyết áp cao ở mức trên 140/90 mm Hg bạn sẽ già hơn người không có bệnh khoảng 12 tuổi. Huyết áp tốt nhất là ở mức 115/75. Chuyện làm bạn gìa lại còn đi đôi với những bệnh làm chết người khác như tim đột qụi, tai biến mạch máu não, thận hư, nhiều nếp nhăn trên mặt, và nếu là đàn ông, bạn sẽ bị bất lực.
Trong nhiều năm, phương pháp chữa bệnh huyết áp cao gồm có uống thuốc, thay đổi cách sống là cách trị liệu chính áp dụng cho 25% dân số Mỹ đang bị chứnh bệnh này. Có phương pháp tốt cho người này lại không hữu hiệu cho người khác. Có bệnh nhân chẳng thấy được lợi lạc gì bằng những phương pháp chữa trị trên. Sang năm 2012, sẽ có sự thay đổi cực kỳ huyền diệu qua phương pháp mới chữa bệnh huyết áp cao đang sử dụng bên Âu châu, và sắp sửa được dùng thử tại Hoa Kỳ. Đó là cách dùng “radio frequency” để bóc ra, hay làm tê liệt một vài giây thần kinh được chọn lọc ở hai qủa thận. Phương pháp này đem lại kết quả rõ ràng là có thể hạ giảm huyến áp khoảng 32/12 mmHg trong lúc vẫn giữ những lớp tissue lành mạnh bao bọc quanh trái thận.
Con đường tìm ra phương pháp chữa bệnh huyết áp này khá dài. Lúc đầu tưởng như không thành công. Vào khoảng thập niên 1930’s, các y sĩ đã khám phá ra có một nhóm nhỏ giây thần kinh nằm quanh mạch máu của thận, giữ vai trò điều tiết hormones. Chính những giây thần kinh nhỏ đó đúng sau hậu trường điều tiết huyết áp. Qua thời gian khoảng vài thập niên, kề từ ngày biết ra nhóm giây thần kinh này, các bác sĩ cũng khám phá ra rằng nếu có cách phẫu thuật làm tê liệt – disable- những giây thần kinh này, họ có thể hạ giảm huyết áp rất nhiều cho người bệnh. Tuy nhiên, phương pháp làm tê liệt nhóm giây thần kinh này có nhiều rủi ro và theo việc giải phẫu khá nguy hiểm.Cùng lúc ấy, các chuyên gia bào chế thuốc bắt đầu phát minh ra loại thuốc có thể làm hạ gỉam huyết áp mà không cần đến dao kéo, phẫu thuật. Chính vì thế người ta chọn phương pháp dùng thuốc để chữa bệnh cao huyết áp. Nhưng rồi sau đó, phương pháp dùng thuốc để chữa bệnh cao huyết áp lại cũng đưa đến nhiều vấn đề.
Bất cứ một loại thuốc nào đụng chạm đến một hệ thống rất cơ bản trong cơ thể con người như huyết áp, các loại thuốc đó đều đem đến những ảnh hưởng đến những hệ thống liên hệ đến huyết áp, để rồi kéo theo một lô những hậu quả phụ. Trong trường hợp dùng thuốc chữa bệnh cao huyết áp, thuốc này có thể làm cho người bệnh tăng trọng lượng, mệt mỏi, làm hư thận, và nhất là làm cho qúi ông trở thành bất lực. Một điểm khác cần lưu ý là có nhiều bệnh nhân dùng thuốc đúng như lời dặn của bác sĩ, nhưng huyết áp vẫn không được bình ổn như dự kiến. Thật là khó cho những bệnh nhân không nhờ vả gì được ở thuốc men.
Vì thế, các nhà nghiên cứu lôi lại sách vở cũ ra xem, và thử áp dụng phương pháp giải phẫu một lần nữa xem sao. Trong năm 2010, một ê kíp điều tra về phương pháp này gồm có 24 trung tâm nghiên cứu, trong đó có cả bệnh viện lừng danh Hôpital Européen George-Pompidou ở Paris. Họ áp dụng phương pháp phẩu thuật mới ít nguy hiểm hơn. Họ không dùng dao kéo để giải phẫu, trái lại họ dùng ống thông chỗ tắc nghẽn của mạch máu gọi là catheter, đút vào động mạch đùi của người bệnh, và dẫn dụng cụ thông máu đi lên đúng vào vị trí những giây thần kinh cần diệt trừ. Sau đó, y sĩ cho bắn ra một loại điện giật làm vai trò của con dao mổ, tức là dùng điện giật để làm tê liệt nhóm giây thần kinh này.
Khám phá ra việc tiêu diệt nhóm giây thần kinh quanh trái thận hứa hẹn rất nhiều kết qủa tốt cho người bệnh. Nhưng làm được hay không lại là chuyện khác. Kỹ thuật dùng dụng cụ thông chỗ tắc nghẽn –catheter- là một ngoại lệ kỳ diệu của kỹ thuật mới. Trong một bài báo đăng trên tạp chí Lancet, các nhà nghiên cứu đã dùng 106 bệnh nhân có huyết áp tâm thu –systolic blood pressure- ở mức 160 mmHg hay cao hơn, và cho dùng ba loại thuốc chống huyết áp cao. Các bệnh nhân được chia làm hai nhóm, một nhóm chỉ dùng thuốc cao máu mà thôi, còn nhóm kia được dùng thuốc cao máu và đồng thời cho áp dụng thử phương pháp diệt giây thần kinh thận- gọi là kidney devervation- và các bệnh nhân không gặp trở ngại nào trong việc diệt giây thần kinh thận.
Sau sáu tháng 84% bệnh nhân được dùng phương pháp diệt thần kinh thận có huyết áp tâm thu giảm 10 mm Hg hay hơn. Trong khi đó nhóm dùng thuốc chỉ có một phần ba hạ gỉam được huyết áp mà thôi.
Tin tức còn đáng mừng hơn nữa là trong số những bệnh chỉ dùng thuốc thôi, huyết áo hạ giảm từ 160 mm Hg xuống 150 mm Hg. Mức này cũng chưa tốt cho lắm. Trong khi đó, những bệnh nhân được dùng phương pháp diệt thần kinh thận có 39% huyết áp xuống hẳn đến mức bình thường. Đây là một sự thay đổi rất sâu sắc, nó làm rung động giới y khoa. Khi mới buớc chân vào học y khoa, ngay từ những tháng đầu tiên, các bác sĩ đã được dạy phương pháp chữa trị bệnh cao huyết áp bằng thuốc. Bây giờ có có một phương pháp mới thay thế cho phương pháp chữa trị bằng thuốc.
Hoa Kỳ dự tính sẽ thử áp dụng phương pháp chữa trị mới này vào năm 2012, và sau đó hai năm, phương pháp đó sẽ được sử dụng rộng rãi khắp nơi. Nếu bạn là người bị mắc bệnh huyết áp cao, thì đây là một tin rất vui để đón mừng năm mới. Đúng là Happy New Year.
Bài tường trình của Bác sĩ Mehmet Oz. trên báo TIME ngày 9/1/2012
Nguyễn Minh Tâm dịch
______________________________________________________________________
Bác sĩ Oz là Giáo sư phó trưởng ban giải phẩu của trung tâm y khoa Presbyterian, thuộc trường đại học Columbia ỡ New York. Ông cũng là tác giả của nhiều cuốn sách nổi tiếng, và thực hiện chương trình hội thoại về y khoa trên đài truyền hình.
