Bốn mươi hai năm sau hành động hy sinh dũng cảm của mình để cứu mạng sống những đồng đội trong chiến tranh Việt Nam, Specialist Leslie H. Sabo, Jr. của quân chủng Bộ binh vừa được truy tặng Huân Chương Danh Dự trong một buổi lễ được tổ chức tại tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư vừa qua. Tổng Thống Obama đã trao tặng huân chương anh dũng cao quí nhất nước cho bà quả phụ của ông, Rose Mary Brown, và người em trai, George Sabo.
TT Obama trao huy chương cao quí nhất của Hoa Kỳ cho bà Rose Mary Sabo-Brown,
quả phụ Leslie Sabo ngày 16 tháng 5, 2012. Getty Images
Ông Sabo, lúc ấy mới 22 tuổi, tử trận ngày 10 tháng Năm, 1970 khi đội quân tuần tiểu của ông bị phục kích tại một địa điểm hẻo lánh gần biên giới với Cambodia. Cuộc tấn công của quân đội Bắc Việt đã giết chết bảy đồng đội của ông thuộc Sư Đoàn Không Vận 101, và cuộc tấn công này về sau được gọi là “cuộc phục kích ngày Lễ Mẹ”. Một thông báo từ tòa Bạch Ốc trong tháng 4 đã mô tả cách Sabo dùng thân của ông để khóa họng súng của quân thù như thế nào trong cuộc chạm súng ấy.
Theo bản thông báo này, Sabo đã tấn công vào vị trí của kẻ thù và hạ sát nhiều bộ đội Bắc Việt trong khi kéo hỏa lực của địch ra khỏi đơn vị của ông. Sau đó, Sabo đã dùng thân của ông để che chở cho một đồng đội bị trọng thương. Tuy đã bị thương vì trúng đạn của địch quân, ông Sabo đã cố gắng bò đến hầm trú ẩn của đối phương và thả vào một quả lựu đạn “khóa họng súng của địch quân, nhưng cũng kết liễu cuộc đời của Specialist Sabo”.
Bản thông báo còn nói thêm “lòng cam đảm bất khuất và sự bất chấp mọi hiểm nguy của Sabo đã cứu mạng sống của nhiều binh sĩ trong trung đội của ông”.Cấp chỉ huy của Sabo đề nghị trao Huân Chương Danh Dự cho ông, nhưng có lẽ hồ sơ nộp không đúng cách và cuối cùng đã bị thất lạc. Một chiến dịch nhằm sửa sai lỗi lầm trên đã được phát động trong năm 1999 khi Tony Mabb, một chuyên viên nghiên cứu cho tạp chí của hội ái hữu Sư Đoàn Không Vận 101, tình cờ bắt gặp một hồ sơ dày cộm về Sabo trong Thư Khố Quốc Gia.
Ông Mabb liên lạc với các vị dân cử lo về việc kéo dài thời gian giới hạn của sự đề cử cho Huân Chương Danh Dự để trường hợp của ông Sabo được cứu xét. Theo luật, đề cử cho Huân Chương Danh Dự phải được tiến hành trong vòng ba năm sau khi sự kiện xảy ra. Sau khi luật xóa bỏ giới hạn đó được thông qua vào năm 2008, đề nghị Sabo được truy tặng Huân Chương Danh Dự từ quân chủng Bộ binh được chuyển đến tòa Bạch Ốc trong năm 2010. Trong tháng rồi, tòa Bạch Ốc công bố Tổng Thống Obama sẽ trao tặng Huân Chương Danh Dự cho gia đình của ông Sabo.
Ông Sabo từ Áo quốc di cư sang Hoa Kỳ cùng gia đình khi còn bé thơ. Ông gặp Rose Mary trong một trận banh bầu dục tại trường trung học. Họ thành hôn năm 1969 sau khi quen nhau hai năm và sau khi Sabo nhận được giấy báo quân dịch.Trước khi được chuyển sang chiến đấu tại Việt Nam, Sabo được nghỉ phép 30 ngày, và 30 ngày này là thời gian duy nhất Rose Mary và ông sống chung với nhau như vợ chồng trước khi ông tử trận trong tháng Năm sau đó.
Trong tháng rồi, bà Brown kể với Ban Tin Tức Bộ Binh như sau: “Tôi chẳng còn thể nào hãnh diện về anh ấy hơn được nữa. Anh Leslie mà tôi biết sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình cho bất cứ ai. Anh sẽ lột chiếc áo duy nhất trên lưng cho bạn. Đó là bản chất con người của anh.” (Theo bản tin của Luis Martinez, ABC News)
